Ξανακάνοντας την εκπαιδευτική πράξη πολιτικό και όχι τεχνικό ζήτημα.

ή  Σκέψεις με αφορμή το «εναντίον της μάθησης»

Εισαγωγή

Ίσως ακούγεται παράδοξο κάποιοι με επιστημονικές περγαμηνές να είναι εναντίον της μάθησης. Αυτή η λέξη είναι συνδεδεμένη εδώ και χρόνια με ό,τι θετικό συμβαίνει στην παιδική και όχι μόνο ηλικία. Η μάθηση είναι η διαδικασία με την οποία βιολογικό δυναμικό του παιδιού γίνεται πραγματική ικανότητα.

Κι όμως από το 2005 ο Biesta πρωτοδιατύπωσε ορισμένες σκέψεις ενάντια στη μάθηση εστιάζοντας σε κάτι πολύ διαφορετικό. Υποστηρίζει πως τα τελευταία χρόνια η έννοια της διδασκαλίας-εκπαίδευσης έχει αντικατασταθεί από την έννοια της μάθησης τόσο σε επίσημα κείμενα εκπαιδευτικής πολιτικής όσο και στο δημόσιο λόγο εκπαιδευτικών, διανοούμενων, επιχειρήσεων. Και πράγματι, αν κοιτάξουμε προσεκτικά θα δούμε ότι τα υπουργεία παιδείας μετονομάζονται σε “δια βίου μάθησης”, ο στόχος της εκπαίδευσης είναι “να μάθουν πώς να μαθαίνουν”, οι δάσκαλοι δε διδάσκουν (μεταδίδουν πληροφορία) δημιουργούν περιβάλλοντα μάθησης, η Microsoft ονομάζει τα project εκπαιδευτικής αξιοποίησης των λογισμικών “συνεργάτες στη μάθηση”. Αυτή η αλλαγή, ισχυρίζεται ο Biesta, δεν είναι χωρίς συνέπειες για τον τρόπο που χαρτογραφούμε την πραγματικότητα και τον τρόπο που επιδιώκουμε να επιλύσουμε τα ζητήματα της παιδείας. Συνέχεια ανάγνωσης

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική, Παιδαγωγικη θεωρια

Η ταξική διάσταση του βιώματος να μεγαλώνεις παιδί με αυτισμό

 της Ιωάννας Σωτήρχου

Στη «Λέξη που δε λες», μια τηλεοπτική σειρά που έχει συγκλονίσει όσους την παρακολουθούν, περιγράφεται η ζωή μιας οικογένειας που μεγαλώνει ένα αυτιστικό παιδί: η οδύνη της προσπάθειας να ανταποκριθείς σε μια δύσκολη συνθήκη που αφορά το παιδί σου, οι ανατροπές που βιώνονται στις σχέσεις της οικογένειας, το κοινωνικό στίγμα που υψώνει η άγνοια και ο τρόμος μπροστά στο άγνωστο. Η πραγματικότητα είναι δυστυχώς ακόμη χειρότερη. Αδυσώπητη.

Αυτή την πραγματικότητα αποκαλύπτει η ποιοτική μελέτη «Μεγαλώνοντας παιδί στο φάσμα του αυτισμού: η ταξική διάσταση», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του διεπιστημονικού ερευνητικού προγράμματος με θέμα τις κοινωνικο-οικονομικές ανισότητες στην ψυχική υγεία, με επιστημονική υπεύθυνη την αναπληρώτρια καθηγήτρια Ψυχικής Υγείας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Αναστασία Ζήση, την ανώτερη λέκτορα στο Πανεπιστήμιο Νew England της Αυστραλίας Σοφία Μαυροπούλου και την ψυχολόγο Χριστίνα Δαρδάνη.

Πρόκειται, μάλιστα, για την πρώτη διεθνώς κοινωνική ποιοτική έρευνα που προσεγγίζει τη βιωμένη εμπειρία των μητέρων που μεγαλώνουν παιδί με αυτισμό εξετάζοντας συστηματικά την ταξική διάσταση αυτής της εμπειρίας. Συνέχεια ανάγνωσης

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική

Για ένα εκπαιδευτικό κίνημα του νιπτήρα…

Η ιστορία της παιδαγωγικής είναι γεμάτη με προσπάθειες για έξοδο από τους τέσσερις τοίχους της σχολικής αίθουσας, για έξοδο από μια παιδαγωγική που ήταν (και είναι) σε μεγάλο βαθμό επικεντρωμένη στο τρίπτυχο «παράδοση – αποστήθιση – εξέταση». Είναι γεμάτη από προσπάθειες αναζήτησης εκείνων των παιδαγωγικών πρακτικών που θα φέρουν  στο προσκήνιο το ζωντανό στοιχείο της μάθησης και όχι το αραχνιασμένο του νοησιαρχικού σχολείου. Και αφού η αίθουσα δεν μπορεί να στεγάσει διαφορετικές μαθησιακές δραστηριότητες, ο μόνος δρόμος είναι να βγουν οι μαθητές από την τάξη. Από το σχολείο εργασίας μέχρι το κίνημα Φρενέτ και την καλλιέργεια σχολικών κήπων, συχνά το ζωντανό στοιχείο της μάθησης βρισκόταν εκτός των τεσσάρων τοίχων. 

Αλλά και εντός της σχολικής αίθουσας η δόμηση και η οργάνωση του χώρου έχει πολύ μεγάλη σημασία. Το σχήμα της αίθουσας, η διάταξη των θρανίων, η επιλογή των επίπλων, η επιλογή των χρωμάτων προσδιορίζει ως ένα βαθμό τις δυνατότητες της ίδιας της μαθησιακής διαδικασίας. Όταν σκεφτόμαστε την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, μιλάμε συνήθως για νέα τεχνολογικά μέσα διδασκαλίας (παλαιότερα η τηλεόραση και τα cd-rom, σήμερα οι διαδραστικοί πίνακες). Τι θα συνέβαινε, όμως, αν σκεφτόμασταν λίγο μία διαφορετική οργάνωση του σχολικού χώρου; Τι θα συνέβαινε, παραδείγματος χάρη, αν σε κάθε τάξη προσθέταμε έναν νιπτήρα;

Στις σχολικές αίθουσες των γερμανικών σχολείων συνηθίζεται να υπάρχει σε μια γωνιά (συνήθως δίπλα από τον πίνακα) ένας νιπτήρας. Σε όσα σχολικά κτίρια έχω δουλέψει ή έχω επισκεφθεί στην Ελλάδα δεν έχω δει πουθενά νιπτήρα μέσα στην τάξη. Υπάρχουν, βεβαίως, οι βρύσες των μαθητών με τρεχούμενο νερό. Αλλά αυτές είναι στην αυλή. Σπάνια θα υπάρχει και κάποιο εργαστήριο φυσικής, το οποίο διαθέτει νιπτήρα. Συνέχεια ανάγνωσης

Σχολιάστε

Filed under Διδασκαλία

Το συναισθηματικό βάρος του να βαθμολογείσαι, είτε καλά είτε άσχημα

της  Linda Flanagan

Όπως γνωρίζουν οι περισσότεροι γονEvaluation pencil and check boxes form.είς, τα παιδιά αντιδρούν συναισθηματικά στους βαθμούς που παίρνουν –
πολύ περισσότερο από τον ενθουσιασμό που συνοδεύεται από ένα Α+ ή την απογοήτευση ενός Γ. Όταν η Jessie, μία μαθήτρια της 8ης τάξης πήρε έναν αχαρακτήριστα χαμηλό σκορ στο διαγώνισμα των ισπανικών, δεν ένιωσε μόνο ντροπιασμένη -“επειδή δεν είχα ξαναπάρει τόσο χαμηλό βαθμό”- αλλά και άχρηστη: “Δεν ένιωθα καλά με τον εαυτό μου”, είπε.

Ούτε κάθε σκορ στα  95%  είναι αιτία πανηγυρισμού, τουλάχιστον για τον Xavier McCormick, που είναι τώρα πρωτοετής στο κολέγιο. Στο λύκειο, όταν έπαιρνε υψηλούς βαθμούς με λίγη προσπάθεια ο McCormick ένιωθε αδιάφορος για την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού. “Ένιωθα … εε…ήταν απλά ένας αριθμός εκείνη τη στιγμή”. Συνήθως, ο McCormick δεν δούλευε υπερβολικά για τους βαθμούς. Εστίαζε περισσότερο στη μάθηση παρά στην αναγκαστική επίλυση και της τελευταίας εργασίας στο σπίτι. “Δεν πρόκειται να το κάνω μόνο για πάρω βαθμό” είπε. “Προτιμώ να κοιμηθώ δύο ώρες περισσότερο”.  

Μία πιο τυπική ανταπόκριση των εφήβων στους βαθμούς και ιδιαίτερα στους χαμηλούς; Ο φόβος. “Οι φίλοι μου αγχώνονται τόσο πολύ με τους βαθμούς”, είπε η Jessie. “Όταν δεν τα πηγαίνουν καλά, η πρώτη τους αντίδραση είναι: “Οι γονείς μου θα με σκοτώσουν!” Συνέχεια ανάγνωσης

Σχολιάστε

Filed under Παιδαγωγικη θεωρια

Παράλληλες Αναγνώσεις: Ο G.Biesta «ενάντια στη μάθηση»

gert_biestaΟ Gert Biesta είναι ένας σημαντικός θεωρητικός γύρω από ζητήματα εκπαίδευσης. Έρχεται από μία μακρά παράδοση γύρω από τη δημοκρατική εκπαίδευση που ξεκινά από τον Dewey, περνά μέσα από την Κριτική Παιδαγωγική και ενσωματώνει σύγχρονους στοχαστές, όπως ο Levinas, ο Foucault και o Derrida. Στο άρθρο του με τίτλο “Against Learning” (“Ενάντια στη μάθηση”) επιχειρεί να καταδείξει τη σύγχρονη γλώσσα με την οποία προσεγγίζουμε τα ζητήματα της εκπαίδευσης. Και αυτό διότι, η γλώσσα που χρησιμοποιούμε κάθε φορά δεν είναι ουδέτερη. Δεν περιγράφει απλώς την πραγματικότητα. Αντίθετα, η γλώσσα ορίζει πρακτικές και με τον τρόπο αυτό προσδιορίζει τι μπορούμε να αντιληφθούμε και τι μπορούμε να αμφισβητήσουμε.

Συνέχεια ανάγνωσης

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική, Παιδαγωγικη θεωρια

Η πρόσληψη του Celestin Freinet στην Ελλάδα

Αναδημοσιεύουμε ένα κείμενο του Χαράλαμπου Μπαλτά δημοσιευμένο στο site της Παιδαγωγικής Ομάδας «Σκασιαρχείο» σχετικά με την πρόσληψη του  Celestin Freinet στην Ελλάδα: η παιδαγωγική του από τον μεσοπόλεμο μέχρι την μεταπολίτευση

Source: Η πρόσληψη του Celestin Freinet στην Ελλάδα

Σχολιάστε

Filed under Ιστορία της εκπαίδευσης, Παιδαγωγικη θεωρια

Τι γνωρίζουν τα βρέφη για τη φυσική και τις ξένες γλώσσες

Μεταφράζουμε ένα άρθρο της ψυχολόγου Alison Gopnik, στο οποίο περιγράφονται κάποια εργαστηριακά πειράματα εξελικτικής ψυχολογίας σε βρέφη. Όλα συνηγορούν στο ότι τα παιδιά μαθαίνουν παρατηρώντας και μιμούμενα δημιουργικά τους ενήλικες. Η συμμετοχή τους σε μία πρακτική (π.χ. το μαγείρεμα) μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο διδακτική από την παραδοσιακή διδασκαλία, στην οποία χρησιμοποιούνται τυπικές μεθόδους εκπαίδευσης. Μάλιστα, το παιχνίδι και γενικότερα τα ανοιχτά περιβάλλοντα μάθησης βοηθούν τα παιδιά να αναπτύξουν τη δημιουργικότητά τους και να παράξουν πρωτότυπες και καινοτόμες λύσεις. Ο συγγραφέας συνδέει τον προσανατολισμό της εκπαίδευσης στη δημιουργικότητα και την καινοτομία με το νέο μοντέλο οικονομίας. Από την πλευρά μας, όπως έχουμε υποστηρίξει και αλλού, θεωρούμε πως το νέο μοντέλο οικονομίας αναπαράγει τους παλιούς διχασμούς μεταξύ φαντασίας και γνώσης, δημιουργικότητας και μηχανιστικής επανάληψης. Πιστεύουμε πως η έμφαση της εκπαίδευσης στη δημιουργικότητα πρέπει να συμβάλλει στο δημοκρατικό μετασχηματισμό της σύγχρονης κοινωνίας. Και αυτό δεν μπορεί να γίνει παρά μόνο συνδυάζοντας τη δημιουργικότητα και τα ανοιχτά περιβάλλοντα μάθησης με συγκεκριμένα γνωστικά περιεχόμενα. 

31gopnik-master768της Alison Gopnik

Οι γονείς και οι πολιτικοί έχουν γίνει εμμονικοί με το να κάνουν τα μικρά παιδιά να μαθαίνουν περισσότερα και γρηγορότερα. Αλλά η εικόνα της πρώιμης μάθησης που τους καθοδηγεί είναι ακριβώς η αντίθετη από εκείνη που προκύπτει από την αναπτυξιακή επιστήμη.

Τα τελευταία 30 χρόνια, οι ΗΠΑ έχουν ολοκληρώσει τον μετασχημαστισμό τους σε μία οικονομία της πληροφορίας. Η γνώση είναι τόσο σημαντική τον 21ο αιώνα όσο το κεφάλαιο τον 19ο και η γη τον 18ο. Τα ίδια 30 χρόνια οι επιστήμονες ανακάλυψαν πως ακόμα και τα πολύ μικρά παιδιά μαθαίνουν περισσότερο από όσο κάποτε νομίζαμε πως είναι δυνατόν. Βάλε αυτά τα δύο μαζί και η εμμονή μας να κάνουμε τα παιδιά να μάθουν δεν αποτελεί έκπληξη.

Συνέχεια ανάγνωσης

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική