ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΦΗΓΗΣΗ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

Το παρακάτω κείμενό αποτελεί μέρος της εισήγησης του Π.Παπαδόπουλου στο Πανελλήνιο συνέδριο «Ποια φυσική έχει νόημα να διδάσκονται τα παιδιά μας σήμερα;«. Το επιλέξαμε διότι δείχνει με πολύ ωραίο τρόπο τις γλωσσικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μαθητές με τις φυσικές επιστήμες στο Δημοτικό.

Εισαγωγή

Οι φυσικές επιστήμες επηρεάζουν τις ζωές όλων μας, διαμορφώνουν την αντίληψή μας για τον κόσμο που  μας περιβάλλει, αναδεικνύουν βασικά ερωτήματα που αφορούν στη σχέση μας με την τεχνολογία και προσπαθούν ν’ απαντήσουν σ’ αυτά, μέσα από επιστημονικές διαδικασίες και προσεγγίσεις.

Καθημερινά όμως διαπιστώνεται, ότι οι πολίτες λειτουργούν, ως παθητικοί χρήστες της τεχνολογίας, συχνά αδιάφοροι κι αποστασιοποιημένοι από τις εξηγήσεις κι ερμηνείες των φυσικών επιστημών, οι οποίες κι αποτελούν τον πυρήνα πολλών τεχνολογικών εφαρμογών.

Παράλληλα ενώ οι φυσικές επιστήμες επηρεάζουν σχεδόν όλες τις εκφάνσεις της καθημερινής μας ζωής, σήμερα μιλάμε για κρίση που συνίσταται στο μικρό αριθμό μαθητών και μαθητριών που εκδηλώνονται θετικά για τη μελέτη των φυσικών επιστημών, αλλά και στα στερεότυπα που καλύπτουν τις επιστημονικές προσεγγίσεις και έννοιες, ως δύσκολες, ασαφείς και απρόσιτες (Bybee, 1999; Fensham, 2002; Millar, 1983). Οι λόγοι για το φαινόμενο αυτό είναι πολλοί. Μερικοί από αυτούς αναφέρονται στο σύνθετο επιστημονικό πλαίσιο που οικοδομούν τις φυσικές επιστήμες και στην ιδιαιτερότητα του κώδικα επικοινωνίας τους. Η αρνητική εικόνα των μαθητών/τριών οφείλεται στο ότι δεν μπορούν να δουν τις συνδέσεις μεταξύ των φυσικών επιστημών που μελετούν και της πραγματικής, καθημερινής τους ζωής. Η σύνδεση αυτή με την ανάλογη θεματολογία και πρακτική μπορεί να προκαλέσει το ενδιαφέρον των μαθητών/τριών για τη φυσική και τη διαμόρφωση μια θετικής στάσης, με βελτιωμένα μαθησιακά αποτελέσματα. Άλλωστε η πιο κατάλληλη προσέγγιση για τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών στο δημοτικό σχολείο, είναι η χρήση καταστάσεων από την καθημερινή ζωή, μέσα από ερωτήματα και απορίες που αναδεικνύονται ανάλογα με τη βοήθεια του/της εκπαιδευτικού Κουμαράς, 2006).

Υπάρχει ένας έντονος προβληματισμός για τον τρόπο διδασκαλίας των φυσικών επιστημών, σαν μια ακολουθία εννοιών, μεγεθών, συμβόλων, νόμων και θεωριών τα οποία δεν είναι πάντοτε απαραίτητα, παρά μόνο σε μια μικρή ομάδα μαθητών και μαθητριών που θα ακολουθήσουν μία ανάλογη επαγγελματική καριέρα και συνοδεύεται επιπρόσθετα από ένα δύσκολο και συχνά ασαφές λεξιλόγιο, (κοχλίας, ισχύς, εστίαση, κουάρκ, άτομο κ.λ.π.), (Weisskorf, 1976; Arons, 1992; Lehrman, 1998; Sanders, 2000). Στο δημοτικό σχολείο η διδασκαλία των φυσικών επιστημών, δεν προσφέρεται για συστηματική και σε βάθος ανάλυση των φυσικών φαινομένων, νόμων, εννοιών και σχέσεων, παρά για τη γνωριμία των μαθητών και των μαθητριών με στοιχεία του μακρόκοσμου που τους περιβάλλει και την εξοικείωση και άσκησή τους με τις επιστημονικές διαδικασίες μέσα από καθημερινά, απλά υλικά, έτσι ώστε να ανακαλύπτουν τη γνώση για τον εαυτό τους, ενώ παράλληλα θα αποκτούν στάσεις και δεξιότητες που συμπληρώνουν το προφίλ του σύγχρονου πολίτη (Harlen & Elstgeest, 2005;  Κουμαράς, 2008).

Παρόλα αυτά καταγράφονται αρκετές αντιδράσεις που αφορούν τόσο στις δύσκολες έννοιες που περιλαμβάνουν τα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών (2003), στα οποία βασίστηκαν τα υπάρχοντα βιβλία Φυσικής των Ε΄& Στ΄ τάξεων του δημοτικού, όσο και για τα θέματα γλώσσας των κειμένων που περιλαμβάνονται σ’ αυτά (Κουμαράς, 2007). Ιδιαίτερα για τη γλώσσα των κειμένων αναφέρεται πέρα από τη δυσκολία του τεχνικού λεξιλογίου, η γραμματική δομή της «ονοματοποίησης», όπου τα ρήματα μετατρέπονται σε σύνθετες ονοματικές δομές, σε αντίθεση με τη γλώσσα της κοινής εμπειρίας που χρησιμοποιούν και κατανοούν καλύτερα οι μαθητές και οι μαθήτριες. Για παράδειγμα το «νερό βράζει», γίνεται «ο βρασμός του νερού». Στο ίδιο πλαίσιο καταγράφεται ένα πρόβλημα κατανόησης που προκαλεί σύγχυση στους μαθητές και συμβαίνει επειδή υπάρχουν λέξεις που έχουν ταυτόχρονα μια «καθημερινή» και μια «επιστημονική» σημασία, όπως για παράδειγμα οι λέξεις ισχύς και ενέργεια. (Βρατσάλη, 2008). Ακόμη σύμφωνα με τις λεγόμενες αναγνωστικές θεωρίες, οι οποίες έδωσαν έμφαση στη συμβολή του αναγνώστη στη διαδικασία νοηματοδότησης του κειμένου, το νόημα δεν θεωρείται ότι είναι «κλειδωμένο» μέσα στο κείμενο, οπότε χρειάζεται ένα κλειδί ή ένας διαμεσολαβητής που θα το ξεκλειδώσει. Αντίθετα, όπως έδειξε η Louise Rosenblatt (1978), ειδικά για την ανάγνωση των νεαρών αναγνωστών, το νόημα είναι αποτέλεσμα της συνδιαλλαγής του αναγνώστη με το κείμενο.

Τα παραπάνω αναδεικνύουν μια έντονη δυσκολία κατανόησης των εννοιών των φυσικών επιστημών στα πρώτα πολύ βασικά βήματα των μαθητών και μαθητριών των Ε΄ και Στ΄ τάξεων και τα αποτελέσματα των διαγωνισμών PISA, έρχονται να επιβεβαιώσουν τα παραπάνω, καταγράφοντας τις χαμηλές επιδόσεις μαθητών και μαθητριών της χώρας μας τόσο στον Αναγνωστικό, όσο και στον Επιστημονικό Εγραμματισμό (ΙΕΠ, 2012).

Πώς θα μπορούσε ο εκπαιδευτικός της καθημερινότητας όμως, να διδάξει τις φυσικές επιστήμες διαμορφώνοντας μια θετική στάση των παιδιών γι’ αυτές και ταυτόχρονα ν’ αναπτύξει σε μαθητές και μαθήτριες δεξιότητες δημιουργικής διαχείρισης και κατανόησης του επιστημονικού λεξιλογίου; Μπορούν οι φυσικές επιστήμες να γίνουν μια διασκεδαστική και δημιουργική μαθησιακή εμπειρία; Η δημιουργικότητα άλλωστε θεωρείται μια από τις βασικές ικανότητες κλειδιά που αναπτύσσονται βαθμιαία συνδυάζοντας γνώσεις, δεξιότητες, στάσεις και αξίες και επιτρέπουν στο άτομο να δραστηριοποιηθεί αποτελεσματικά στο πλαίσιο μιας περίπλοκης κατάστασης (Craft, 2000; Τσιάκαλος, 2002; Charalambous, 2001).

Οι σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις αντιλαμβάνονται τη μαθησιακή διαδικασία σαν μια προσέγγιση συγκρότησης, ανασυγκρότησης και αναδόμησης (κονστρουκτιβισμός) των γνώσεων με στόχο την ανάπτυξη μεταγνωστικών δεξιοτήτων, αναστοχαστικής και δημιουργικής σκέψης. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσα από ευέλικτες, καινοτόμες, διδακτικές πρακτικές καλλιέργειας της αποκλίνουσας σκέψης με στόχο την παραγωγή πολλών εναλλακτικών προτάσεων οι οποίες να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μέσα τη μαθητική ομάδα Όταν οι πρακτικές αυτές χρησιμοποιούν τις τέχνες γενικότερα (θέατρο, ζωγραφική, μουσική, λογοτεχνία κ.λ.π.) ως πλαίσιο επεξεργασίας και δημιουργίας, τότε δημιουργούνται συνθήκες διαφοροποιημένης διδασκαλίας που εμπλέκουν το σύνολο των μαθητών και μαθητριών και καλλιεργούν τη δημιουργικότητα. Η ανάπτυξη της δημιουργικότητας των μαθητών μπορεί να επιτευχθεί μέσω της βαθμιαίας εξοικείωσής τους με συγγραφικές πρακτικές (Π.Ι. Κύπρου, 2010). Η διδασκαλία που προωθεί τη δημιουργικότητα, στοχεύει στην επίτευξη ισορροπίας ανάμεσα στη γνώση, τις δεξιότητες και στην καινοτομία. Οι ανοικτού τύπου δραστηριότητες δημιουργικής γραφής και αφήγησης ενθαρρύνουν τη δημιουργικότητα, καθώς δίνουν τη δυνατότητα για πολλές λύσεις και επιδέχονται προσωπικές και ποικίλες ερμηνείες.

Ως δημιουργική γραφή και αφήγηση έχει προσδιοριστεί η ικανότητα του μαθητή να φαντάζεται και να δημιουργεί, να αισθάνεται και να εκφράζεται ελεύθερα, αυθεντικά και πρωτότυπα για τη δική του ικανοποίηση και ευχαρίστηση (Maker, 1993; Morrissey, 2003). Δηλαδή η έκφραση (γραπτή & προφορική), μπορεί να γίνει μια ενδιαφέρουσα και διασκεδαστική διαδικασία για τους μαθητές και τις μαθήτριες (Maker, 1993), καθώς ανατρέχουν στα προσωπικά τους ενδιαφέροντα και χρησιμοποιούν την φαντασία τους για να εκφραστούν και να αναδείξουν τα αισθήματά τους και τις ιδέες τους (Morrissey, 2003).

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΦΗΓΗΣΗ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ
Στις δεξιότητες και ικανότητες του γραμματισμού στις φυσικές επιστήμες περιλαμβάνονται και: «Η ικανότητα στην ανάγνωση και κατανόηση εκλαϊκευμένων επιστημονικών κειμένων στον τύπο και τη συμμετοχή σε συζητήσεις, αναφορικά με την εγκυρότητά τους και η γνώση και κατανόηση των επιστημονικών εννοιών και διαδικασιών που είναι απαραίτητες για την συμμετοχή τους στην κοινωνική ζωή στο παρόν και στο μέλλον» (Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας, 2007).

Σύμφωνα με τη συστηματική γλωσσολογία, η μελέτη της γλώσσας αποτελεί διερευνητική διαδικασία του τρόπου με τον οποίο ο άνθρωπος δομεί τον κόσμο του (Kress, 2003). Στην καθημερινή μας ζωή, στους χώρους εργασίας, στη λειτουργία των media και πολύ περισσότερο στο σχολείο, οι γλωσσικές δεξιότητες, παίζουν
καθοριστικό ρόλο στο τρόπο που αλληλεπιδρούμε και εισπράττουμε ή μεταβιβάζουμε τα μηνύματά μας. Η ορθή χρήση του επιστημονικού λεξιλογίου, αποτελεί μέρος της εξέλιξης των δεξιοτήτων της καταγραφής και της επικοινωνίας. Παρόλο που το δημοτικό, βασικά, δεν είναι χρόνος για επιστημονική και μεθοδευμένη μάθηση, παρά περίοδος για διέγερση της μάθησης και του ενδιαφέροντος, για υποκίνηση, στην αναζήτηση, είναι απαραίτητο ο μαθητής και η μαθήτρια, να γνωρίζουν και επιστημονικές έννοιες και αναλύσεις και εξηγήσεις που να αφορούν σε φυσικά φαινόμενα και σχέσεις που εμπίπτουν στην άμεση αντιληπτικότητά τους (Gardner,1999; Harlen & Elstgeest, 2005; Κουμαράς, 2007α ). Επιπρόσθετα υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις και στοιχεία, ότι τα παιδιά από τα πρώτα χρόνια στο δημοτικό σχολείο, μπορούν να εφαρμόσουν μ’ ένα σταθερό και συνεπή τρόπο, ποιοτικούς χαρακτηρισμούς (όπως ζεστό-κρύο-δυνατό-αδύναμο) σε στοιχεία αποσπώμενα από μια ποικιλία αισθητηριακών τομέων. Ανάλογη είναι και η άποψη του Vygotsky (1978), ο οποίος υποστηρίζει ότι τα παιδιά χτίζουν αυθόρμητες έννοιες, πολύ πριν να είναι σε θέση να τις ορίσουν με λόγια. Αυτό γίνεται μέσω της καθημερινής αλληλεπίδρασης των παιδιών με τους άλλους ανθρώπους και τα πράγματα. Αντίθετα η επιστημονική έννοια σχηματίζεται συνήθως μέσω ενός λεκτικού ορισμού και χρησιμοποιείται κατά κανόνα σε μη αυθόρμητες περιπτώσεις. Σ’ αυτές τις συνειδητές περιπτώσεις επιδιώκουμε οι μαθητές και οι μαθήτριες να χρησιμοποιούν ένα λειτουργικό επιστημονικό λεξιλόγιο, που θα αποτελεί κοινό κώδικα επικοινωνίας, για να εκφράσουν έννοιες, φαινόμενα και σχέσεις των φυσικών επιστημών. Άλλωστε το γλωσσικό ρεπερτόριο των ομιλητών διευρύνεται με τη χρησιμοποίηση της γλώσσας σε όσο γίνεται περισσότερες περιστάσεις επικοινωνίας ή στα πλαίσια της κοινωνικής τους δραστηριοποίησης (Χαραλαμπόπουλος, 2000).

Οι φυσικές επιστήμες συχνά έχουν συνδεθεί με λογοτεχνικά κείμενα, θεατρικές πρακτικές και κόμικς (Duveen & Solomon 1999; Καροτενούτο, 1970; Κασσέτας, 1995& 1996; Μάστορη, 1999 & 2000; Tveita, 1996 & 1998; Χατζημανώλη, 2003& 2004). Τα κείμενα στις παραπάνω εκδόσεις λειτουργούν σαν διαμεσολαβητές ανάμεσα στις φυσικές επιστήμες και τους μαθητές, ανοίγοντας διαύλους επικοινωνίας, διαλύοντας το μύθο της ερμητικής επιστήμης, μετασχηματίζοντας έννοιες, νόμους και φαινόμενα σε μια γλώσσα απλή και κατανοητή, πέρα από φορμαλισμούς και κανόνες.

Συνδυάζοντας τις έννοιες των φυσικών επιστημών με τη δημιουργική γραφή και έκφραση μπορώ να έχω ένα αποτελεσματικό συνδυασμό. Από τη μια ξεπερνώ τα εμπόδια που θέλουν τις φυσικές επιστήμες να εκλαμβάνονται ως δύσκολο και απρόσιτο πεδίο κι από την άλλη αποτελεί αφορμή, ώστε μαθητές και μαθήτριες να προβληματιστούν δημιουργικά να συνεργαστούν να επικοινωνήσουν και να εκφραστούν σε ομάδες ώστε να γράψουν, να παίξουν, να μάθουν για τον κόσμο γύρω τους. Δηλαδή φέρνουμε τον κόσμο της φυσικής κοντά τους και παράλληλα ασκούνται, ξεδιαλύνουν τις έννοιες και το λεξιλόγιό τους και παράλληλα καλλιεργούν τις γλωσσικές τους δεξιότητες (Παπαδόπουλος, 2010). Η δημιουργική γραφή και αφήγηση αποτελεί μέρος των βασικών δεξιοτήτων λογοτεχνικού εγγραμματισμού. Απελευθερώνει τη δημιουργικότητα η οποία με τη δυναμική της ενεργοποιεί πολλαπλά μαθητές και μαθήτριες. Δημιουργική γραφή και φυσικές επιστήμες μας προσφέρουν τρόπους να συνδέσουμε τα πράγματα, να τα συσχετίσουμε, να δημιουργήσουμε νέους συνδυασμούς που θα διευρύνουν τα προσωπικά όρια δημιουργικής έκφρασης και κατανόησης μαθητών και μαθητριών. Να μάθουν δηλαδή για τον κόσμο γύρω τους να μιλήσουν, να δημιουργήσουν, να παίξουν. Οι τεχνικές δημιουργικής έκφρασης μετασχηματίζουν τις θεωρίες της φυσικής σε μια γλώσσα φιλική και ελκυστική για τους μαθητές και τις μαθήτριες, ανοίγοντας ταυτόχρονα διαύλους επικοινωνίας με πολλαπλά πεδία της ανθρώπινης δραστηριότητας. Μέσω της δημιουργικής έκφρασης εκπαιδευτικοί και μαθητές, διευκολύνονται στο μεταξύ τους διάλογο κι επικοινωνία.

Η δημιουργική έκφραση είτε γραπτή είτε προφορική, απευθύνεται αρχικά στη συναισθηματική διάσταση της μάθησης, κινητοποιώντας το ενδιαφέρον των παιδιών για τις φυσικές επιστήμες, δίνοντας τους την αίσθηση ότι η εργασία τους έχει νόημα και διαμορφώνοντας ένα θετικό κλίμα στην τάξη. Άλλωστε μαθητές και μαθήτριες εμπλέκονται μ’ ένα γνωστικό αντικείμενο όταν περνούν ευχάριστα κατά την ανάπτυξή του, νιώθουν ότι αυτά που τους διδάσκει θα τους είναι χρήσιμα, όταν ήδη γνωρίζουν στοιχεία από αυτά που τους μαθαίνουμε κι ακόμη όταν κατά τη διάρκεια του μαθήματος, έχουν βιώματα κι εμπειρίες επιτυχίας κι αισθάνονται ισότιμα με τους συμμαθητές και τις συμμαθήτριές τους, στο ότι μπορούν κι αυτοί να συνεισφέρουν στην ανάπτυξη κι εφαρμογή του μαθήματος. Τελικά το πως νιώθουν οι μαθητές και οι μαθήτριες, επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ενεργούν και συμμετέχουν στις μαθησιακές διαδικασίες (Papadopoulos & Seroglou, 2007, 2009; Σέρογλου, 2006; Σέρογλου & Aduriz-Bravo, 2007).

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΑΦΗΓΗΣΗΣ ΜΕ ΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

Η γραπτή έκφραση συνδέεται άμεσα με την παραγωγή και κατανόηση προφορικού λόγου. Οι πολλαπλές και καθημερινές ευκαιρίες ανάπτυξης αυθεντικής προφορικής έκφρασης, ενισχύουν και στηρίζουν τη γραπτή έκφραση των παιδιών. Οι μαθητές και οι μαθήτριες χρειάζονται συχνά τη στήριξη του/της εκπαιδευτικού για να εκφραστούν γραπτά, κυρίως σε θέματα πέρα από την καθημερινότητά τους, στα πλαίσια μιας μη χρηστικής κατάστασης του μαθήματος «σκέφτομαι και γράφω» (Ματσαγγούρας, 2001). Τα παιδιά έχουν ανάγκη ευκαιριών ώστε να ασκήσουν την προφορική και γραπτή τους έκφραση και οι τεχνικές δημιουργικής γραφής είναι το μέσο που προσφέρει τις ευκαιρίες αυτές, διαμορφώνοντας ένα πλαίσιο που βοηθά τα παιδιά ν’ αντιληφθούν το νόημα της συχνά σύνθετης κι αποσπασματικής γλώσσας των φυσικών επιστημών (Paley, 1981; Mages, 2006; McCaslin, 1996). Αποτελεί μια σύγχρονη εκπαιδευτική μέθοδο που προσεγγίζει με βιωματικό τρόπο τον λόγο και τις δυνατότητες του, συνδυάζοντας το παιχνίδι με τη μάθηση. Στηρίζεται στην αναδόμηση των λέξεων, των προτάσεων ή των κειμένων, προϊόν της φαντασιακής δημιουργικής δυνατότητας των μαθητών. Δημιουργική έκφραση θεωρείται κάθε γραφή και αφήγηση, φανταστική λογοτεχνία, ποίηση, ή και μη φανταστική λογοτεχνία, η οποία ξεφεύγει από τα όρια της τυπικής επαγγελματικής, δημοσιογραφικής, ακαδημαϊκής έκφρασης, ή και των τυποποιημένων μορφών της λογοτεχνίας. Στα πλαίσια της δημιουργικής γραφής και αφήγησης δεν αποτελεί φιλοδοξία η δημιουργία έργων υψηλής λογοτεχνικής ή επιστημονικής αξίας, χωρίς βέβαια και να την αποκλείει. Σύμφωνα άλλωστε με τις Πολιτισμικές Σπουδές (Cultural Studies) που συμβάλλουν στον αναπροσδιορισμό των εννοιών του πολιτισμού και της δημιουργικότητας ο πολιτισμός δεν κατανοείται πλέον ως το σύνολο των έργων της υψηλής τέχνης, αλλά ως ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο σύστημα επικοινωνιακών σχέσεων, αξιών και πρακτικών ζωής (Αποστολίδου, 2012).

Οι παρακάτω τεχνικές μπορούν να χρησιμοποιηθούν παράλληλα και ταυτόχρονα με τα βιβλία της Μελέτης Περιβάλλοντος και Φυσικών Επιστημών, προφανώς σε όλες τις τάξεις του δημοτικού σχολείου και μπορούν να υλοποιηθούν είτε στην αρχή του μαθήματος, είτε μετά τη διδακτική παρέμβαση και να προσαρμοστούν προς την κατεύθυνση της αρτιότερης επιστημονικής έκφρασης. Μπορούμε ακόμη να τις χρησιμοποιήσουμε στα πλαίσια της Ευέλικτης Ζώνης στα προσεγγίζοντας ένα αντίστοιχο σενάριο που εμπλέκει τις φυσικές επιστήμες. Η μελλοντική εφαρμογή του Νέου Αναλυτικού Προγράμματος των φυσικών επιστημών, όταν συμβεί θεωρώ πως επιτρέπει και ευνοεί αυτού του είδους των διδακτικών τεχνικών στην τάξη.

Η εισήγηση συνεχίζεται με μερικές προτεινόμενες τεχνικές χρησιμοποίησης της δημιουργικής γραφής και αφήγησης στις φυσικές επιστήμες. Για ολόκληρη την εισήγηση, όπως και για όλες τις υπόλοιπες του συνεδρίου Ποια φυσική έχει νόημα να διδάσκονται τα παιδιά μας σήμερα  

 

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Διδασκαλία

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s