Η ασυμβατότητα του νεοφιλελευθερισμού με την εκπαίδευση. Το μάθημα της Χιλής

Μεταφράζουμε ένα άρθρο της Kara Anderson για την αρνητική εμπειρία της Χιλής από την εφαρμογή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών στην εκπαίδευση. Το άρθρο γράφτηκε το 2017 με αφορμή την εκλογή του Trump και τον φόβο για την περαιτέρω ανάπτυξη πολιτικών voucher στις ΗΠΑ. Αν και στην Ελλάδα δεν έχει ακόμα εφαρμοστεί το εκπαιδευτικό κουπόνι, η ιδεολογική ηγεμονία που έχει επιτευχθεί από τη συμμαχία νέο-φιλελευθερισμού και νέο-συντηρητισμού προετοιμάζει καθημερινά το έδαφος εξυμνώντας την γονεϊκή επιλογή, τον ανταγωνισμό των σχολείων και την αριστεία. Πρέπει, όμως, να γίνει συνείδηση πως όπου οι πολιτικές αυτές εφαρμόστηκαν ενέτειναν την εκπαιδευτική και την κοινωνική ανισότητα.

της Kara Anderson

Η πρόσφατη εκλογή του Donald Trump έχει δημιουργήσει φήμες αναφορικά με την επιστροφή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών που κυριάρχησαν στις οικονομίες της Δύσης το τελευταίο μισό του 20ού αιώνα. Η νεοφιλελεύθερη πολιτική βασίζεται σε μία απορυθμισμένη και αποκεντρωμένη ελεύθερη αγορά της ιδιορρυθμίας της προσφοράς και της ζήτησης, η οποία, αναφορικά με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, θα μεταχειριζόταν την εκπαίδευση ως προϊόν και όχι ως δικαίωμα. Η πρόταση εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης του Trump επικεντρώνεται στην ιδέα της σχολικής επιλογής, πιο γνωστή ως voucher, το οποίο επιτρέπει στους γονείς να αποφασίσουν ανάμεσα σε ιδρύματα που επιχορηγούνται με δημόσιους πόρους, ιδρύματα με ιδιωτική επιχορήγηση ή ιδιωτικά ιδρύματα χωρίς επιχορήγηση. Η κυβέρνηση παρέχει στο ίδρυμα ή στην οικογένεια, ανάλογα με τη μορφή του συστήματος, μία προκαθορισμένη οικονομική ενίσχυση, ώστε να καλύψει το κόστος της εκπαίδευσης του μαθητή. Το σύστημα voucher δεν μειώνει απλώς την κρατική χρηματοδότηση του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος, αλλά επιπλέον αποκεντρώνει την εκπαίδευση και τοποθετεί τον έλεγχο στο επίπεδο του δήμου δημιουργώντας δυσκολίες με την εκπαιδευτική σταθερότητα και ποιότητα από τη μία ως την άλλη άκρη της χώρας.

Αποτέλεσμα εικόνας για 2006 with the Revolución de los pinguinosΗ Χιλή είναι το καλύτερο παράδειγμα της κατάρρευσης της δημόσιας εκπαίδευσης ως συνέπεια του συστήματος voucher. Η Χιλή υιοθέτησε το σύστημα voucher το 1980 κατά τη διάρκεια μιας τεράστιας οικονομικής αναδόμησης από το ΔΝΤ, η οποία εφάρμοσε νεοφιλελεύθερες πολιτικές σε ένα πλήθος πεδίων, συμπεριλαμβανομένης και της εκπαίδευσης, με σκοπό  να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση της δεκαετίας του ‘70, που ακολούθησε το αποτυχημένο σοσιαλιστικό πείραμα. Η μαζική οικονομική αναδόμηση μετέβαλλε δραστικά τη σύνθεση των εκπαιδευτικών θεσμών στη Χιλή καθώς οι εγγραφές σε ιδιωτικά ιδρύματα αυξήθηκε από 15% σε 33% την περίοδο από το 1980 μέχρι το 1996. Σήμερα το 47% παρακολουθεί μαθήματα σε ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα στη Χιλή. Το σύστημα voucher εξαλείφει την κρατική χρηματοδότηση των δημόσιων σχολείων και παρέχει τη χρηματοδότηση αυτή στους μαθητές, αναγκάζοντας τα σχολεία να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για να κερδίσουν το ύψος της χρηματοδότησης που συνοδεύεται από τις εγγραφές των μαθητών. Σε αυτό το σύστημα οι μαθητές αντιμετωπίζονται ως οικονομικά αγαθά που ομαδοποιούνται και όχι ως άτομα με ξεχωριστές ανάγκες.  Πιο συγκεκριμένα,  είναι γνωστό οτι τα  ιδιωτικώς επιχορηγούμενα σχολεία δέχονται μαθητές που χρειάζονται τις λιγότερες δαπάνες ώστε να εκπαιδευτούν και αποτυγχάνουν στην κάλυψη των εξατομικευμένων αναγκών των μαθητών.

Ενώ μερικές μελέτες επισημαίνουν ότι ο ανταγωνισμός αναγκάζει τα δημόσια σχολεία να βελτιωθούν και να γίνουν περισσότερο ανταγωνιστικά ώστε να λαμβάνουν κεφάλαια, αυτές οι μελέτες αγνοούν το γεγονός ότι το σύστημα voucher, τουλάχιστον στην Χιλή, δεν καλύπτει επαρκώς το κόστος της  ιδιωτικής ή στις περισσότερες περιπτώσεις ακόμα και της δημόσιας εκπαίδευσης, μετατρέποντας τα σχολεία ιδιωτικών επιχορηγήσεων μη προσβάσιμα σε οικογένειες χαμηλών εισοδημάτων. Η μαθητική σύσταση των Χιλιανών ιδιωτικών ιδρυμάτων αποτελείται κυρίως από οικογένειες μεσαίων και ανώτερων στρωμάτων, με το 90% των μαθητών να προέρχεται από το 60% των ανώτερων στρωμάτων της Χιλής. Ενώ αυτά τα στατιστικά μεγέθη προέρχονται εν μέρει από τα αυξημένα κόστη παρακολούθησης μαθημάτων σε ένα ιδιωτικό ίδρυμα, αυτά τα ιδρύματα συμμετέχουν επίσης σε πιο επιλεκτικές διαδικασίες εισαγωγής μαθητών που αναζητούν τους ακαδημαϊκά χαρισματικούς μαθητές που προέρχονται από οικογένειες με ανώτερα εισοδήματα και σε πολλές περιπτώσεις  λαμβάνονται υπόψη κατά τη διαδικασία εισαγωγής των μαθητών κοινωνικο-οικονομικοί παράγοντες ακόμα κι αν κάτι τέτοιο απαγορεύεται τεχνικά. Το γεγονός αυτό, όχι μόνο αυξάνει περαιτέρω την οικονομική ανισότητα στη Χιλή, αλλά επιδεινώνει την οικονομική και ακαδημαϊκή ανισότητα ανάμεσα σε δημόσια και ιδιωτικά ιδρύματα, καθώς οι περικοπές προϋπολογισμού έχουν οδηγήσει και σε ταχεία εκπαιδευτική ανισότητα μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών ιδρυμάτων.

Πολλές έρευνες υπέρ του συστήματος voucher υποστηρίζουν ότι οι μαθητές που παρακολουθούν τα ιδιωτικώς επιδοτούμενα ιδρύματα τα καταφέρνουν καλύτερα από τους αντιπάλους τους – αν και οι βελτιώσεις είναι στην πραγματικότητα πολύ μικρές. Όμως υπάρχει μία ποικιλία παραγόντων που επηρεάζει αυτή τη στατιστική. Πρώτα απ’ όλα, τα ιδιωτικά ιδρύματα λαμβάνουν τόσο δημοτική όσο και ιδιωτική χρηματοδότηση ενώ τα δημόσια μονάχα δημοτική μέσω των voucher. Αυτή η διαφορά στη χρηματοδότηση δημιουργεί μία μεγάλη ανισοκατανομή πόρων που είναι έκδηλη σε σχέση με την ποιότητα των εκπαιδευτικών, καθώς τα ιδιωτικά ιδρύματα μπορούν να πληρώσουν τους δασκάλους τους περισσότερα από τα δημόσια. Τα ιδρύματα με ιδιωτικές επιχορηγήσεις έχουν δικαίωμα να περιορίσουν το μέγεθος της τάξης στα δημόσια αυτό δεν επιτρέπεται. Τέλος, τα ιδιωτικά τείνουν να έχουν περισσότερους μαθητές από υψηλό κοινωνικο-οικονομικό υπόβαθρο το οποίο συνήθως σχετίζεται με γονείς που είναι περισσότερο ενεργοί και ενδιαφέρονται για την ακαδημαϊκή σταδιοδρομία/επιτυχία. Αυτά τα πλεονεκτήματα εντείνονται από το γεγονός πως η δημόσια εκπαίδευση στην Χιλή δεν είναι δωρεάν. Αν και επιδοτείται, οι οικογένειες ακόμα επιβαρύνονται με έξοδα πολλά, από τα οποία στις ΗΠΑ, όπως και σε άλλες χώρες με δωρεάν δημόσια εκπαίδευση, εκλαμβάνονται ως δεδομένα και τα οποία οδήγησαν σε μαζικές, πανεθνικές διαμαρτυρίες τα τελευταία 11 χρόνια με απαρχή το 2006 με την Επανάσταση στων Πιγκουίνων (ονομάστηκε έτσι από το μαύρο και άσπρο χρώμα της ενδυμασίας των σχολείων των Χιλιανών μαθητών). Αυτές οι διαμαρτυρίες, στις οποίες συμμετείχαν μαθητές, σπουδαστές, γονείς, εκπαιδευτικοί και πολίτες υπέρ της δωρεάν δημόσιας εκπαίδευσης αύξησαν τις ρυθμίσεις της κεντρικής κυβέρνησης για να τερματιστεί η κερδοσκοπία εντός του εκπαιδευτικού συστήματος, να αναπτύξει σταθερά, εθνικά κριτήρια, ώστε να διασφαλιστεί η ποιότητα σε όλη τη χώρα και, τέλος, να είναι η ανώτερη εκπαίδευση πιο προσβάσιμη.  

 

Το θεμελιώδες πρόβλημα με το σύστημα voucher είναι ότι δε λύνει την οικονομική και εκπαιδευτική διαφορά  που στοχεύει να μειώσει γιαυτό και η διαφορά αυτή είναι πάνω από 30 χρόνια συνεχώς  στο προσκήνιο από τότε που για πρώτη φορά η κυβέρνηση Reagan πρότεινε το σύστημα κατά τη διάρκεια της δεύτερης διακυβέρνησής της. Ανεξάρτητα από τις προσωπικές προτιμήσεις σχετικά με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, το πείραμα της Χιλής έκανε ξεκάθαρο ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση πρέπει να παίξει έναν ενεργό ρόλο στην εκπαίδευση για να καθορίσει εθνικά κριτήρια και κανονισμούς που προστατεύουν τους μαθητές και κάνουν τα ιδρύματα υπεύθυνα. Χωρίς αυτές τις εθνικές οδηγίες στα σχολεία, παρέχεται υπερβολικά πολύ ελευθερία που παρεμποδίζει την ανάπτυξη του μαθητή ως ολότητα, πράγμα το οποίο τελικά δημιουργεί μία ποικιλία άλλων κοινωνικών και οικονομιών ζητημάτων.

Πηγή: www.mironline.ca

Πληροφορίες για τους τύπους σχολείων: www.babycenter.com

 

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s