Category Archives: Διδασκαλία

Διαβάζοντας το “Ο Τσάρλι και το Εργοστάσιο Σοκολάτας” στο γιο μου

Αποτέλεσμα εικόνας για ο τσαρλι και το εργοστασιο σοκολαταςΠερνώντας μερικά βράδια διαβάζοντας το συγκεκριμένο βιβλίο στον 6χρονο γιο μου, μου γεννήθηκαν ορισμένες σκέψεις που θα ήθελα να αναπτύξω παρακάτω. Για την ιστορία σημειώνω ότι ο συγγραφέας (Roald Dahl) είναι ένας αρκετά γνωστός συγγραφέας παιδικών βιβλίων. Μεταξύ άλλων έχει γράψει τα: Ματιλντα, ο ΜΦΓ, οι Μάγισσες, οι Βλακέντιοι, Ο Τζίμης και το Γιγαντοροδάκινο, ο Απίθανος κ.Φοξ,  βιβλία που θεωρούνται πλέον κλασικά και έχουν μεγαλώσει γενιές παιδιών. Από την άλλη είναι και…κάπως ανατρεπτικός και ιδιαίτερος. Το βιβλίο του Revolting Rhymes (Τα παραμύθια ανάποδα) πρόκειται για μία συλλογή από διασκευές πολύ γνωστών παραμυθιών όμως “πειραγμένες” σε μεγάλο βαθμό από την ανατρεπτική του πένα. Στις διασκευές του η Κοκκινοσκουφίτσα οπλοφορεί και σκοτώνει τον Κακό Λύκο, σκοτώνει το ένα μικρό γουρουνάκι και το κάνει δερμάτινη βαλίτσα, η Χιονάτη με τους νάνους στοιχηματίζει στον ιππόδρομο και άλλα τέτοια ανατρεπτικά περιστατικά που δύσκολα βρίσκεις σήμερα σε παιδικά βιβλία! Συνέχεια

Advertisements

2 Σχόλια

Filed under Διδασκαλία

ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΦΡΕΝΕ ΣΤΟ ΡΕΘΥΜΝΟ

rethimno_2017

Η παιδαγωγική ομάδα «Το Σκασιαρχείο. Πειραματικοί ψηλαφισμοί για ένα σχολείο της κοινότητας» σε συνεργασία με τον «Συνήγορο του Παιδιού» και την παιδαγωγική ομάδα «Για ένα δημοκρατικό σχολείο», συνδιοργανώνουν ημερίδα για τον μεταρρυθμιστή της εκπαίδευσης Celestin Freinet, ο οποίος με την παιδαγωγική του υποστήριξε ένα σχολείο δημοκρατικό, ανοικτό, συνεργατικό και ελεύθερο το οποίο σέβεται και αναγνωρίζει τα δικαιώματα κάθε παιδιού.

Κύριοι ομιλητές :

  • Pierre Lafitte, E.S.P.E. Université de Picardie, France,  Συνεργάτης I.C.E.M  & F.I.M.E.M ( Παιδαγωγική Freinet ).
  • Γιώργος Μόσχος, Συνήγορος του Παιδιού
  • Ασπασία Καλησώρα, εκπαιδευτικός
  • Ε΄& ΣΤ’ Τάξη Δημ. Σχ. Αργυρούπολης Ρεθύμνου

Για το πρόγραμμα και πληροφορίες για δηλώσεις συμμετοχής επισκεφτείτε το blog της ομάδας Το Σκασιαρχείο

1 σχόλιο

Filed under Διδασκαλία, Παιδαγωγικη θεωρια

Για ένα εκπαιδευτικό κίνημα του νιπτήρα…

Η ιστορία της παιδαγωγικής είναι γεμάτη με προσπάθειες για έξοδο από τους τέσσερις τοίχους της σχολικής αίθουσας, για έξοδο από μια παιδαγωγική που ήταν (και είναι) σε μεγάλο βαθμό επικεντρωμένη στο τρίπτυχο «παράδοση – αποστήθιση – εξέταση». Είναι γεμάτη από προσπάθειες αναζήτησης εκείνων των παιδαγωγικών πρακτικών που θα φέρουν  στο προσκήνιο το ζωντανό στοιχείο της μάθησης και όχι το αραχνιασμένο του νοησιαρχικού σχολείου. Και αφού η αίθουσα δεν μπορεί να στεγάσει διαφορετικές μαθησιακές δραστηριότητες, ο μόνος δρόμος είναι να βγουν οι μαθητές από την τάξη. Από το σχολείο εργασίας μέχρι το κίνημα Φρενέτ και την καλλιέργεια σχολικών κήπων, συχνά το ζωντανό στοιχείο της μάθησης βρισκόταν εκτός των τεσσάρων τοίχων. 

Αλλά και εντός της σχολικής αίθουσας η δόμηση και η οργάνωση του χώρου έχει πολύ μεγάλη σημασία. Το σχήμα της αίθουσας, η διάταξη των θρανίων, η επιλογή των επίπλων, η επιλογή των χρωμάτων προσδιορίζει ως ένα βαθμό τις δυνατότητες της ίδιας της μαθησιακής διαδικασίας. Όταν σκεφτόμαστε την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, μιλάμε συνήθως για νέα τεχνολογικά μέσα διδασκαλίας (παλαιότερα η τηλεόραση και τα cd-rom, σήμερα οι διαδραστικοί πίνακες). Τι θα συνέβαινε, όμως, αν σκεφτόμασταν λίγο μία διαφορετική οργάνωση του σχολικού χώρου; Τι θα συνέβαινε, παραδείγματος χάρη, αν σε κάθε τάξη προσθέταμε έναν νιπτήρα;

Στις σχολικές αίθουσες των γερμανικών σχολείων συνηθίζεται να υπάρχει σε μια γωνιά (συνήθως δίπλα από τον πίνακα) ένας νιπτήρας. Σε όσα σχολικά κτίρια έχω δουλέψει ή έχω επισκεφθεί στην Ελλάδα δεν έχω δει πουθενά νιπτήρα μέσα στην τάξη. Υπάρχουν, βεβαίως, οι βρύσες των μαθητών με τρεχούμενο νερό. Αλλά αυτές είναι στην αυλή. Σπάνια θα υπάρχει και κάποιο εργαστήριο φυσικής, το οποίο διαθέτει νιπτήρα. Συνέχεια

Σχολιάστε

Filed under Διδασκαλία

“Ανακαλύπτοντας την Αλληλεγγύη”: Mία Προσπάθεια Κριτικού Γραμματισμού σε Μαθητές Δημοτικού Σχολείου

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει αποδεκτό στις επιστήμες που αφορούν τη διδακτική της γλώσσας ότι οι πρακτικές γραμματισμού, δηλαδή η καλλιέργεια δεξιοτήτων γραπτού και προφορικού λόγου δεν μπορούν να ιδωθούν ξέχωρα από το πολιτισμικό και κοινωνικό τους πλαίσιο. Έτσι, ο γραμματισμός δεν αναφέρεται απλά στην ικανότητα γραφής και ανάγνωσης (αλφαβητισμός) αλλά στην ικανότητα του ατόμου να λειτουργεί αποτελεσματικά στο κοινωνικό πλαίσιο (λειτουργικός αλφαβητισμός) αλλά και στη δυνατότητα των ατόμων να τοποθετούνται κριτικά απέναντι στην κοινωνική πραγματικότητα (κριτικός γραμματισμός).

Κριτικός Γραμματισμός και Freire

Ο Freire (1972/1977) έχει ασκήσει δριμεία κριτική στην «τραπεζική» αντίληψη της εκπαίδευσης όπου οι μαθητές αντιμετωπίζονται ως παθητικοί δέκτες που απλά αποδέχονται σαν «κενά δοχεία» πληροφορίες που τους μεταδίδονται από τους εκπαιδευτικούς. Ο Freire αντιπροτείνει μια «προβληματίζουσα» εκπαίδευση όπου δάσκαλος και μαθητές είναι από κοινού υπεύθυνοι για τη μαθησιακή διαδικασία κατά την οποία αναπτύσσονται όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.

Βασικό στοιχείο μιας τέτοιας εκπαίδευσης είναι ο διάλογος και η διερεύνηση. Η κατάκτηση της γνώσης δεν είναι ο σκοπός αλλά το μέσο για τη δημιουργία κριτικής συνείδησης. Καθώς οι μαθητές αναπτύσσουν κριτική συνείδηση είναι σε θέση να επεξεργαστούν κρίσιμα κοινωνικά ζητήματα, να επέμβουν με τον λόγο και τις πράξεις τους στην κοινότητα, να αμφισβητήσουν κυρίαρχες εξουσιαστικές δομές που αναπαράγουν άνισες κοινωνικές σχέσεις.

Με βάση αυτές τις αρχές μπορούν να  επιλεχθούν στην τάξη θέματα για επεξεργασία που έχουν ως αφετηρία την καθημερινή ζωή των μαθητών και να παρουσιαστούν ως προβληματικές καταστάσεις. Να τεθούν, δηλαδή, στους μαθητές ως προβλήματα προς διερεύνηση και στη συνέχεια να οργανωθούν με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορούν να συσχετιστούν αλλά και να επεξεργαστούν ως σύνολο.

Το project: συγγραφή εφημερίδαςAnakalyptontas thn Allhlegyh

Λαμβάνοντας υπόψη το πολυπολιτισμικό περιβάλλον του σχολείου μας και την προέλευση των μαθητών από διάφορα κοινωνικοοινομικά στρώματα θεώρησα ότι ήταν επιτακτική η ανάγκη να αναπτυχθούν και να καλλιεργηθούν, μέσα από ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες στην τάξη, δεξιότητες γραπτού και προφορικού λόγου.

Έτσι, με αφορμή τη συμμετοχή της τάξης σε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα με την επωνυμία «Νοιάζομαι και Δρω», ένα πιλοτικό πρόγραμμα στο οποίο συμμετείχαν σχολεία από διάφορα μέρη της Ελλάδας και είχε ως βασικούς άξονες την καλλιέργεια του εθελοντισμού και της αλληλεγγύης στο σχολείο, σκέφτηκα να επιχειρήσω να εφαρμόσω κάποιες πρακτικές κριτικού γραμματισμού στην τάξη με σκοπό τη διερεύνηση της έννοιας της αλληλεγγύης.

Η αλληλεγγύη είναι μια αφηρημένη έννοια που λαμβάνει ποικίλες νοηματοδοτήσεις στον σύγχρονο κόσμο και για αυτό θεώρησα ότι μπορεί να αποτελέσει ένα ιδανικό θέμα προς διερεύνηση.

Από την αρχή υπήρξε η πρόθεση να δημοσιευθούν σε μια εφημερίδα τα κείμενα των μαθητών που θα παράγονταν κατά τη διάρκεια του project. Το πρόγραμμα πραγματοποιήθηκε τις ώρες της ευέλικτης ζώνης. Για την παραγωγή γραπτού λόγου χρησιμοποιήθηκαν και κάποιες ώρες από το μάθημα της γλώσσας.

Συνέχεια

Σχολιάστε

Filed under Διδασκαλία

Παράλληλες Αναγνώσεις. Το Ζήτημα της Σχολικής Αποτυχίας

Η σχολική αποτυχία είναι ένα ζήτημα που ταλανίζει γονείς και εκπαιδευτικούς και αποτελεί κεντρικό θέμα της εκάστοτε εκπαιδευτικής πολιτικής αλλά και της ακαδημαϊκής κοινότητας. Όπως κι αν ορίσεις την επιτυχία (είτε ως ανταπόκριση στις εξετάσεις, είτε ως αφομοίωση γνώσεων και ικανότητα χρήσης τους εκτός σχολικού πλαισίου) το ερώτημα παραμένει απελπιστικά επίκαιρο παρά τις τόσες μεταρρυθμίσεις και εκπαιδευτικές αλλαγές. Γιατί οι μαθητές αποτυγχάνουν; Γιατί τα παιδιά δεν μαθαίνουν;

Στη δημόσια συζήτηση επικρατούν δύο απαντήσεις για τα αίτια της σχολικής αποτυχίας. Σύμφωνα με την πρώτη, ευθύνονται οι εκπαιδευτικοί, οι οποίοι δεν κάνουν καλά τη δουλειά τους, δεν ανοίγουν ορίζοντες στην σκέψη του παιδιού. Για τον λόγο αυτό είναι αναγκαίο ένα σύστημα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών που θα επιβραβεύει όσους προσπαθούν και θα τιμωρεί όσους αδιαφορούν. Σύμφωνα με τη δεύτερη απάντηση, τα παιδιά αποτυγχάνουν γιατί ξεκινούν από άνισες αφετηρίες, Το σχολείο είναι φτιαγμένο για τα παιδιά των μεσαίων στρωμάτων, ενώ τα παιδιά από χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα δεν έχουν το μορφωτικό κεφάλαιο, τον αναγκαίο αναπτυγμένο γλωσσικό κώδικα και τους αναγκαίους πόρους για την επιτυχή ανταπόκριση στις απαιτήσεις του σχολείου. Συναντάμε και άλλες ερμηνείες οι οποίες υπόσχονται να λύσουν το πρόβλημα της αποτυχίας, είτε τεχνικά, μέσω της ανάπτυξης της εκπαιδευτικής τεχνολογίας, είτε ιατρικά, μέσω της διάγνωσης των μαθησιακών δυσκολιών των παιδιών (διάσπαση προσοχής, αυτισμός, υπερκινητικότητα).

Εκλαμβάνοντας το ζήτημα της σχολικής αποτυχίας ως κομβικό για κάθε εκπαιδευτικό σχεδιασμό, είτε αφορά ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα, είτε την τάξη μας, θα επιχειρήσουμε να το προσεγγίσουμε με μία σειρά δημοσιευμάτων. Θα παρουσιάσουμε ορισμένα βιβλία και μερικές σκέψεις που αυτά μας γέννησαν ελπίζοντας να δημιουργηθεί ένας γόνιμος προβληματισμός γύρω από την σχολική αποτυχία.

Συνέχεια

1 σχόλιο

Filed under Διδασκαλία, Παιδαγωγικη θεωρια

Εκπαιδευτικοί που σταμάτησαν να βάζουν εργασίες για το σπίτι

Με το παρακάτω κείμενο του Alfie Kohn ολοκληρώνουμε – τουλάχιστον προς το παρόν – μία σειρά από κείμενα με θέμα τις εργασίες στο σπίτι. Μέσα από τα συγκεκριμένα κείμενα προσπαθήσαμε να αναδείξουμε την αρνητική στάση απέναντι στη μάθηση που αποκτούν οι μαθητές με πολλές εργασίες στο σπίτι, τα μηδαμινά ακαδημαϊκά αποτελέσματα που έχει αυτή η εντατικοποίηση της εργασίας των παιδιών (εδώ). Παράλληλα, εκφράζονται οι φωνές και οι προβληματισμοί των ίδιων των εκπαιδευτικών (εδώ), οι οποίοι, ενώ θεωρητικά μπορεί να αναγνωρίζουν τη μη ανάγκη εργασιών στο σπίτι, πρακτικά όμως, είναι δύσκολο να πάρουν μία απόφαση κατάργησης ή ελάττωσης τους για πολλούς και διαφορετικούς λόγους.
(Οι μαρτυρίες είναι αυθεντικές μαρτυρίες αμερικάνων εκπαιδευτικών. Θεωρούμε ότι οι ανησυχίες και οι σκέψεις τους απηχούν αυτές των ελλήνων καθώς, παρά τις πολλές μικρές διαφορές ανάμεσα στα δύο εκπαιδευτικά συστήματα, είναι στη βάση και τα δύο οργανωμένα με τον ίδιο τρόπο.)

Ασχthe costs of hommeworkοληθήκαμε με το συγκεκριμένο ζήτημα διότι η εμπειρία μας από το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα μάς διδάσκει πως ο φόρτος δουλειάς των παιδιών είναι πολλές φορές υπερβολικός. Ακόμα και παιδιά Α’ δημοτικού κάνουν μάθημα ως τις 14:00, ενώ οι πολλές φωτοτυπίες έχουν αναχθεί σε κριτήριο του καλού εκπαιδευτικού. Συχνά και οι γονείς παγιδεύονται στον ανταγωνιστικό χαρακτήρα του ελληνικού σχολείου ζητώντας περισσότερες ασκήσεις.

Αυτή η παιδαγωγική πρακτική έχει καλλιεργηθεί συστηματικά όλα τα προηγούμενα χρόνια από ένα σχολείο που αυξάνει συνεχώς την ύλη και εντείνει τον ανταγωνισμό μεταξύ των παιδιών και των σχολείων. Έτσι, μπροστά στο ισχύον Αναλυτικό Πρόγραμμα με την πληθώρα των διδακτικών στόχων η οδηγία του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου για λίγες φωτοτυπίες μοιάζει τουλάχιστον αντιφατική.

Πάντα υπάρχουν περιθώρια για εμάς τους εκπαιδευτικούς να μειώσουμε τις εργασίες στο σπίτι με στόχο να καλλιεργήσουμε μία θετικότερη στάση των μαθητών απέναντι στη μάθηση. Και πρέπει συνεχώς να ψηλαφούμε και να διευρύνουμε αυτά τα περιθώρια. Ταυτόχρονα, πρέπει γονείς και εκπαιδευτικοί να απαιτήσουμε τη δραστική μείωση της ύλης, ώστε να δώσουμε μεγαλύτερη έμφαση στη διερευνητική μάθηση και να οικοδομήσουμε ένα δημοκρατικό σχολείο, όπου κάθε παιδί θα μπορεί να αναπτύξει τις δυνατότητές του μέσα από δραστηριότητες που έχουν νόημα.  

Συνέχεια

2 Σχόλια

Filed under Διδασκαλία

Εκπαιδευτικός: Γιατί σταμάτησα να δίνω εργασίες για το σπίτι στην τρίτη τάξη

Homework imageΕργασίες για το σπίτι. Το αιώνιο σημείο διαμάχης. Πυροδοτεί άγχος στα παιδιά που πρέπει να το κάνουν, στους γονιούς που πρέπει να βεβαιωθούν ότι το κάνουν (ή σε κάποια νοικοκυριά, το κάνουν για τα παιδιά), και στους δασκάλους οι οποίοι έχουν να το δώσουν και να το βαθμολογήσουν. Στο μεταξύ, ερευνητές στο θέμα λένε ότι υπάρχει όριο στο τι μπορούν να καταφέρουν οι εργασίες για το σπίτι, και όσο αφορά το δημοτικό σχολείο, οι μόνες εργασίες που βοηθούν τους μαθητές να έχουν ακαδημαϊκή πρόοδο είναι το διάβασμα (ανάγνωση). Ακολουθεί ένα άρθρο μιας εκπαιδευτικού τρίτης τάξης δημοτικού η οποία σταμάτησε να βάζει ασκήσεις στο σπίτι – όπως επίσης και ημερολόγια ανάγνωσης που συχνά ζητείται από τα παιδιά να συμπληρώνουν σπίτι. Συνέχεια

4 Σχόλια

Filed under Διδασκαλία