Category Archives: Εκπαιδευτική πολιτική

Η ασυμβατότητα του νεοφιλελευθερισμού με την εκπαίδευση. Το μάθημα της Χιλής

Μεταφράζουμε ένα άρθρο της Kara Anderson για την αρνητική εμπειρία της Χιλής από την εφαρμογή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών στην εκπαίδευση. Το άρθρο γράφτηκε το 2017 με αφορμή την εκλογή του Trump και τον φόβο για την περαιτέρω ανάπτυξη πολιτικών voucher στις ΗΠΑ. Αν και στην Ελλάδα δεν έχει ακόμα εφαρμοστεί το εκπαιδευτικό κουπόνι, η ιδεολογική ηγεμονία που έχει επιτευχθεί από τη συμμαχία νέο-φιλελευθερισμού και νέο-συντηρητισμού προετοιμάζει καθημερινά το έδαφος εξυμνώντας την γονεϊκή επιλογή, τον ανταγωνισμό των σχολείων και την αριστεία. Πρέπει, όμως, να γίνει συνείδηση πως όπου οι πολιτικές αυτές εφαρμόστηκαν ενέτειναν την εκπαιδευτική και την κοινωνική ανισότητα.

της Kara Anderson

Η πρόσφατη εκλογή του Donald Trump έχει δημιουργήσει φήμες αναφορικά με την επιστροφή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών που κυριάρχησαν στις οικονομίες της Δύσης το τελευταίο μισό του 20ού αιώνα. Η νεοφιλελεύθερη πολιτική βασίζεται σε μία απορυθμισμένη και αποκεντρωμένη ελεύθερη αγορά της ιδιορρυθμίας της προσφοράς και της ζήτησης, η οποία, αναφορικά με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, θα μεταχειριζόταν την εκπαίδευση ως προϊόν και όχι ως δικαίωμα. Η πρόταση εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης του Trump επικεντρώνεται στην ιδέα της σχολικής επιλογής, πιο γνωστή ως voucher, το οποίο επιτρέπει στους γονείς να αποφασίσουν ανάμεσα σε ιδρύματα που επιχορηγούνται με δημόσιους πόρους, ιδρύματα με ιδιωτική επιχορήγηση ή ιδιωτικά ιδρύματα χωρίς επιχορήγηση. Η κυβέρνηση παρέχει στο ίδρυμα ή στην οικογένεια, ανάλογα με τη μορφή του συστήματος, μία προκαθορισμένη οικονομική ενίσχυση, ώστε να καλύψει το κόστος της εκπαίδευσης του μαθητή. Το σύστημα voucher δεν μειώνει απλώς την κρατική χρηματοδότηση του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος, αλλά επιπλέον αποκεντρώνει την εκπαίδευση και τοποθετεί τον έλεγχο στο επίπεδο του δήμου δημιουργώντας δυσκολίες με την εκπαιδευτική σταθερότητα και ποιότητα από τη μία ως την άλλη άκρη της χώρας.

Αποτέλεσμα εικόνας για 2006 with the Revolución de los pinguinosΗ Χιλή είναι το καλύτερο παράδειγμα της κατάρρευσης της δημόσιας εκπαίδευσης ως συνέπεια του συστήματος voucher. Η Χιλή υιοθέτησε το σύστημα voucher το 1980 κατά τη διάρκεια μιας τεράστιας οικονομικής αναδόμησης από το ΔΝΤ, η οποία εφάρμοσε νεοφιλελεύθερες πολιτικές σε ένα πλήθος πεδίων, συμπεριλαμβανομένης και της εκπαίδευσης, με σκοπό  να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση της δεκαετίας του ‘70, που ακολούθησε το αποτυχημένο σοσιαλιστικό πείραμα. Η μαζική οικονομική αναδόμηση μετέβαλλε δραστικά τη σύνθεση των εκπαιδευτικών θεσμών στη Χιλή καθώς οι εγγραφές σε ιδιωτικά ιδρύματα αυξήθηκε από 15% σε 33% την περίοδο από το 1980 μέχρι το 1996. Σήμερα το 47% παρακολουθεί μαθήματα σε ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα στη Χιλή. Το σύστημα voucher εξαλείφει την κρατική χρηματοδότηση των δημόσιων σχολείων και παρέχει τη χρηματοδότηση αυτή στους μαθητές, αναγκάζοντας τα σχολεία να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για να κερδίσουν το ύψος της χρηματοδότησης που συνοδεύεται από τις εγγραφές των μαθητών. Σε αυτό το σύστημα οι μαθητές αντιμετωπίζονται ως οικονομικά αγαθά που ομαδοποιούνται και όχι ως άτομα με ξεχωριστές ανάγκες.  Πιο συγκεκριμένα,  είναι γνωστό οτι τα  ιδιωτικώς επιχορηγούμενα σχολεία δέχονται μαθητές που χρειάζονται τις λιγότερες δαπάνες ώστε να εκπαιδευτούν και αποτυγχάνουν στην κάλυψη των εξατομικευμένων αναγκών των μαθητών. Συνέχεια

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική

8 μύθοι για τη Μοντεσσοριανή μέθοδο

Μοντεσσοριανή Kοινότητα

8 Myth (1)Λοιπόν, υπάρχουν πολλοί μύθοι για την εκπαίδευση Μοντεσσόρι. Συναντώ συχνά ανθρώπους που μετά από διάβασμα κάποιων πληροφοριών από το Διαδίκτυο παρανόησαν τη μέθοδο. Έτσι σήμερα θέλω να συζητήσω διάφορους μύθους που ακούω πολύ συχνά.

  Ήθελα να γράψω γι ‘αυτό εδώ και πολύ καιρό, αλλά η τελευταία αφορμή ήταν η τηλεοπτική εκπομπή που παρακολούθησα πρόσφατα. Έτσι, ενώ δεν υπάρχουν πληροφορίες σε τηλεοπτικές εκπομπές για το σύστημα Μοντεσσόρι εδώ, οπότε όταν είδα ένα πρόγραμμα για την εκπαίδευση Μοντεσσόρι, ήμουν με μάτια και αυτιά ανοιχτά για να το παρακολουθήσω! Είναι μια ενα πολύ δημοφιλές show στην Ουκρανία,  όπου μαγειρεύουν, καθαρίζουν, επιλέγουν καλύτερα και υγιεινά προϊόντα στα καταστήματα, μιλούν για γονείς, δίνουν συμβουλές μόδας και ούτω καθεξής. Έχουν πάντα έναν ειδικό-επισκέπτη που ξέρει καλύτερα για το θέμα. Η εκπομπή χαίρει άκρας εκτίμησης. Έτσι εκείνη τη στιγμή μιλούσαν για τον τρόπο Μοντεσσόρι στην εκπαίδευση των παιδιών. Αυτό που έδειξαν ήταν ένα μεγάλο σοκ για μένα…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 3.351 επιπλέον λέξεις

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική

Έρευνα δράσης για τη γονεϊκή συμμετοχή στην προσχολική εκπαίδευση

Πολύ συχνά κλεισμένοι στους 4 τοίχους μιας τάξης χάνουμε από την οπτική μας τον ευρύτερο παιδαγωγικό ρόλο που πρέπει να παίξει το σχολείο. Η παιδαγωγική εργασία είναι κατ’ ουσία μια κοινοτική εργασία. Πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τις προσλαμβάνουσες της κοινότητας, να στέκεται δίπλα στις ανάγκες της και να συμβάλλει στην ανάπτυξή της. Ένα δημοκρατικό σχολείο είναι κατ’ ανάγκη ένα σχολείο της κοινότητας.

Στην κατεύθυνση αυτή είναι σημαντική η ενεργοποίηση του παιδαγωγικού τριγώνου μαθητή-δασκάλου-γονέα. Πρέπει να βρούμε τρόπους ο γονέας να γίνει μέρος της παιδαγωγικής διαδικασίας: να εκφράσει τις ανάγκες και τις αγωνίες του, να διαπαιδαγωγηθεί ο ίδιος και να βοηθήσει ταυτόχρονα στη διαπαιδαγώγηση του παιδιού.

Δυστυχώς, οι πόρτες του σχολείου αφήνουν τις περισσότερες φορές τους γονείς απ’ έξω. Δεν επιδιώκεται η εμπλοκή τους, ενώ η ενημέρωσή τους γίνεται σε ένα επίπεδο ιατρικοποιημένο: ο επιστήμονας-δάσκαλος δίνει τις κατάλληλες οδηγίες – συνταγές για την ανάπτυξη των γνωστικών, συναισθηματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων.

Η απουσία ενός γόνιμου πλαισίου συνεργασίας οδηγεί ορισμένους γονείς σε μία επιθετική στάση απέναντι στο σχολείο και τους εκπαιδευτικούς. Χωρίς να μπορούν να αντιληφθούν τις δυσκολίες και τη ζωντάνια της εκπαιδευτικής καθημερινότητας επεμβαίνουν απειλώντας με καταγγελίες και αναφορές.

Είναι καθήκον των εκπαιδευτικών να βρουν εκείνο το πλαίσιο το οποίο θα καταστήσει τους γονείς πραγματικούς συμμέτοχους στην παιδαγωγική διαδικασία. Με τα εφόδια που μας παρέχει η επιστημονική – παιδαγωγική μας κατάρτιση πρέπει να χαράξουμε εκείνους τους δρόμους μάθησης, όπου μαθητής, γονέας και εκπαιδευτικός θα βαδίσουν μαζί.

Στο παρελθόν είχαμε παρουσιάσει μία προσπάθεια λειτουργίας ομάδας γονέων, η οποία στόχευε στο να βοηθήσει τους γονείς να εκφράσουν τις αγωνίες τους και τα προβλήματά τους, αλλά και να αποκαλύψει το πολιτιστικό πλαίσιο μέσα στο οποίο μεγαλώνουν οι μαθητές.

Στη συγκεκριμένη ανάρτηση παρουσιάζουμε την έρευνα δράσης της Ελένης Νικολουδάκη, υποψήφιας διδάκτωρ του Τμήματος Προσχολικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Κρήτης, αναφορικά με την παρέμβασή της σε γονείς παιδιών προσχολικής αγωγής για τη βελτίωση της φυσικής δραστηριότητας και του γραμματισμού των μαθητών.

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική

Ο διδακτισμός διώχνει τους μικρούς αναγνώστες

Σε συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησής μας, μερικές σκέψεις από το ηλεκτρονικό περιοδικό «ο Αναγνώστης» σχετικά με τον διδακτισμό στο ελληνικό παιδικό βιβλίο

 

της Βενετίας Αποστολίδου

Τελευταία πληθαίνουν οι φωνές που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την έξαρση του διδακτισμού στο ελληνικό παιδικό βιβλίο. Η Μαρίζα Ντεκάστρο στον Αναγνώστη (και στο νέο της άρθρο) και ο Γιάννης Παπαδάτος στo Bookpress έγραψαν αναλυτικά και πειστικά  για τα προβλήματα της ελληνικής παιδικής λογοτεχνίας, για την έλλειψη φαντασίας και μορφικής πρωτοτυπίας, την αναπαραγωγή στερεοτύπων (όσο προοδευτικά κι αν είναι αυτά), με άλλα λόγια, τη διολίσθησή της στην ευκολία. Εκτιμώ πολύ την πολύχρονη τριβή και εποπτεία τους στο παιδικό βιβλίο και τα κείμενά τους με ανησύχησαν. Η ανησυχία μου μεγαλώνει όταν σκέφτομαι ότι ένας πολύ σοβαρός λόγος γι αυτή την εξέλιξη είναι ότι τα παιδικά βιβλία έχουν μπει τα τελευταία χρόνια στο σχολείο με διάφορους τρόπους: σχολικές βιβλιοθήκες (πολύ περισσότερες από παλιά), ευέλικτη ζώνη, προγράμματα φιλαναγνωσίας (όπου γίνονται ακόμα) αλλά και αξιοποίησή τους σε πολλά μαθήματα όπως η ιστορία, η γεωγραφία, η μελέτη περιβάλλοντος. Μήπως όμως, μαζί με την πόρτα των σχολείων, άνοιξε και η όρεξη του κέρδους χωρίς  ταυτόχρονη εκλέπτυνση των κριτηρίων ή, ακόμη χειρότερα, χωρίς καθόλου κριτήρια ποιότητας; Θα ήθελα να πιάσω το θέμα όχι από την πλευρά της παραγωγής των βιβλίων – εξάλλου δεν έχω εποπτική εικόνα της – αλλά από την πλευρά της ανάγνωσης. Ποιες είναι εκείνες οι αναγνωστικές πρακτικές, στο σπίτι ή στο σχολείο, που ενθαρρύνουν την παραγωγή μέτριων και αδιάφορων παιδικών βιβλίων και ποιες είναι οι συνέπειες του διδακτισμού. Συνέχεια

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική

Οι διαφορετικές γλώσσες του σχολικού απολογισμού

Αποτέλεσμα εικόνας για σύλλογος διδασκόντων

Κλείσιμο του σχολικού έτους και ως συνήθως είναι η ώρα των απολογισμών. Απολογισμό ζητούν οι σύμβουλοι για να δημιουργηθεί κουλτούρα προγραμματισμού και απολογισμού στη σχολική μονάδα. Απολογισμό ζητάει και το Υπουργείο με αφορμή τον εξορθολογισμό της ύλης που ξεκίνησε φέτος. Στις συνελεύσεις των Συλλόγων στο τέλος της χρονιάς οι παρατάξεις των εκπαιδευτικών κάνουν τους δικούς τους απολογισμούς για το πόσες θέσεις εκπαιδευτικών χάθηκαν με την κατάργηση του ολοήμερου και τις συνέπειες του τέταρτου μνημονίου στην εκπαίδευση. Κάνοντας τους δικούς τους απολογισμούς οι ενώσεις ειδικοτήτων (εικαστικών, μουσικών, θεατρολόγων)  διεκδικούν να ξεκινήσουν με καλύτερους όρους την επόμενη χρονιά (αύξηση των θέσεων τους στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση). Οι αναπληρωτές όλων των ειδικοτήτων, που έχουν γίνει σχεδόν μόνιμοι (κάποιοι προσλαμβάνονται ως αναπληρωτές για πάνω από δεκαετία, αλλά δεν φαίνεται στον ορίζοντα διορισμός) προσπαθούν να φέρουν το ζήτημα στο προσκήνιο, να εμποδίσουν την μετατροπή του καθεστώτος του αναπληρωτή σε μόνιμη συνθήκη της ζωής τους.

Όλα τα παραπάνω λέγονται τις περισσότερες φορές με μια αφηρημένη απρόσωπη γλώσσα, που εστιάζει στις λειτουργίες της εκπαίδευσης ή στο εργασιακό καθεστώς συγκεκριμένων ομάδων εκπαιδευτικών. Τη γλώσσα αυτή τη συναντάμε στα επίσημα κείμενα της σχολικής μονάδας, στις ανακοινώσεις παρατάξεων, στα κείμενα που αναρτούν διάφορες ενώσεις και άτομα στα εκπαιδευτικά site.

Όμως το σκηνικό αλλάζει όταν οι εκπαιδευτικοί μιλάνε μεταξύ τους για το τι έμεινε από αυτήν την χρονιά. Τότε οι αφηγήσεις επικεντρώνονται σε στιγμές, σε συγκεκριμένα γεγονότα, σε περιστατικά με μαθητές, με γονείς, με συναδέλφους. Σε στιγμές που σε έκαναν να νιώθεις περήφανος που έγινες εκπαιδευτικός, σε καταστάσεις που νιώθεις ότι όλα είναι μάταια, σε στιγμές που θέλεις να ξαναζήσεις, στις μέρες που γυρνάς στο σπίτι εξουθενωμένος κτλ. Συνέχεια

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική

Αττική οδός, έξοδος 7: Ο τόπος των Ρομά

Της Χρύσας Καραμήτρου

Ο τραγικός θάνατος ενός μαθητή δημοτικού σχολείου στο Μενίδι από «αδέσποτη» σφαίρα αλλά και οι πράξεις τυφλής βίας και αντεκδίκησης, ως επακόλουθα του γεγονότος αυτού, άνοιξαν απότομα τη συζήτηση για τον «αβίωτο βίο» σχεδόν μισού εκατομμυρίου ανθρώπων στη Δυτική Αττική. Οι πολιτικοί παράγοντες της δεξιάς και ακροδεξιάς, διά στόματος Μητσοτάκη και Βορίδη, πιασμένοι χεράκι με τους φασίστες της Χρυσής Αυγής, ως άλλοι σερίφηδες στην «Άγρια Δύση» της Αττικής, άδραξαν την ευκαιρία οι μεν να εκμεταλλευτούν πολιτικά τα γεγονότα, οι δε να βγάλουν όλο τον βρώμικο, ρατσιστικό μισανθρωπισμό τους εναντίον των πληθυσμών Ρομά, νομιμοποιώντας με λόγους και πράξεις μίσους τη συλλογική ενοχοποίηση της κοινότητας αυτής. Λειτούργησαν ως μπράβοι του συστήματος, ξεπλένοντας τα γενεσιουργά αίτια της φτώχειας, της εκμετάλλευσης και της δυστυχίας και επομένως προφυλάσσοντας την αδιασάλευτη «ευημερία» του οργανωμένου -με αστραφτερά ονοματεπώνυμα- εγκλήματος, που εδώ και πολλά χρόνια λυμαίνεται την περιοχή. Οι «μεγαλοκαρχαρίες» ζουν και βασιλεύουν με την ανοχή αστυνομίας και δικαστών, ενώ οι φτωχοδιάβολοι τρώνε τις σάρκες τους σε έναν τόπο δίχως αύριο. Φτωχοί, που εξαθλιώνονται όλο και περισσότερο μέρα με τη μέρα εναντίον φτωχότερων, ευάλωτων και παραδοσιακά περιθωριοποιημένων, στο μεγαλύτερο «hotspot – στρατόπεδο συγκέντρωσης» της χώρας!

Ποιος δεν γνωρίζει ότι η περιοχή αυτή είναι το κέντρο διακίνησης όπλων και ναρκωτικών για όλη την Ελλάδα; Ποιος δεν γνωρίζει ότι ένα μεγάλο μέρος της Δυτικής Αττικής είναι ένα γκέτο; Ποιος δεν γνωρίζει ότι μέσα σε αυτό το γκέτο υπάρχουν δεκάδες άλλα μικρότερα γκέτο ταπεινών και καταφρονεμένων με έντονη μεταξύ τους κοινωνική διαστρωμάτωση, με διαφορετικές υποκουλτούρες και κώδικες επικοινωνίας; Μετανάστες της τελευταίας εικοσαετίας κυρίως «Ελληνοπόντιοι» και Ρώσοι, Ρομά αλλά και μικρομεσαία και φτωχοποιημένα κοινωνικά στρώματα καλούνται να ζήσουν μαζί σε ένα υποβαθμισμένο από κάθε άποψη περιβάλλον με διαρρηγμένες τις κοινωνικές σχέσεις και κάθε έννοια κοινωνικού δεσμού. Συνέχεια

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική

Η έρευνα δείχνει ότι το μέγεθος της τάξης μετράει πολύ

Μεταφράζουμε ένα άρθρο της Valerie Strauss σχετικά με τον αριθμό των παιδιών στις σχολικές τάξεις (μέγεθος τάξης). Στην Ελλάδα, και όχι μόνο, κυριαρχεί στον πολιτικό λόγο γύρω από την εκπαίδευση η «ρομαντική» λογική πως ο καλός δάσκαλος μπορεί να τα καταφέρει όλα (διαχείριση δύσκολων μαθητών, μαθησιακά αποτελέσματα, πρωτοποριακές μεθόδους διδασκαλίας) πέρα από τις όποιες δυσχέρειες.

Αυτό συνοδεύεται με μία συνεχή υποβάθμιση της δημόσιας εκπαίδευσης. Το μέγεθος των τάξεων έχει αυξηθεί σημαντικά λόγω των συγχωνεύσεων σχολικών μονάδων και η νομοθετική ρύθμιση 25+2 ήρθε να σφραγίσει μια πραγματικότητα. Με δεδομένο, μάλιστα, πως κάθε χρόνο οι προσλήψεις σε εκπαιδευτικούς γίνονται όλο και δυσκολότερες  παρατηρείται το φαινόμενο πολλές σχολικές τάξεις να λειτουργούν (ή καλύτερα να δυσλειτουργούν) στο όριο.

Προφανώς το μέγεθος της τάξης δεν είναι επαρκής συνθήκη για τη βελτίωση της εκπαίδευσης, αλλά σίγουρα είναι αναγκαία. Ο ΟΟΣΑ στην ανάλογη έκθεση του το 2012 ουσιαστικά αναπαράγει τον κυρίαρχο πολιτικό αφήγημα, κάνοντας λόγο για βελτίωση της ποιότητας των εκπαιδευτικών. Σίγουρα η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών αποτελεί ακόμα μια προϋπόθεση. Αλλά το ένα δεν αναιρεί το άλλο. Μάλλον το συμπληρώνει. Οι σύγχρονες παιδαγωγικές μέθοδοι (project, ομαδοσυνεργατική), αλλά και η απαιτούμενη πολλές φορές διαφοροποίηση της διδασκαλίας μπορούν να επιτευχθούν πολύ καλύτερα σε τάξεις μικρού μεγέθους.

 

Η έρευνα δείχνει ότι το μέγεθος της τάξης μετράει πολύ

της Valerie Strauss

Κάθε λίγο και λιγάκι κάποιος στην εκπαιδευτική πολιτική (Arne Duncan) ή στην εκπαιδευτική φιλανθρωπία (Bill Gates) ή στα ΜΜΕ (Malcolm Gladwell) θα πει κάτι σχετικά με το γιατί το μέγεθος της τάξης δεν είναι στην πραγματικότητα πολύ σημαντικό, διότι ένας σπουδαίος δάσκαλος μπορεί να χειριστεί ένα τσούρμο παιδιά.

Στην πραγματικότητα, όχι.

Συνέχεια

1 σχόλιο

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική