Category Archives: Φιλοσοφία της Παιδείας

Ο ιστορικός χρόνος στην διδασκαλία της ιστορίας

Το μάθημα της Ιστορίας είναι ίσως η μεγαλύτερη κατάρα για τους μαθητές και μάλλον για τους περισσότερους εκπαιδευτικούς. Πολύ σπάνια θα συναντήσεις κάποιον μαθητή που γοητεύεται από το περιεχόμενο του μαθήματος. Τα παιδιά δεν αποκτούν ιστορικές γνώσεις ούτε δεξιότητες, ενώ καλλιεργείται συστηματικά η αδιαφορία ή και το μίσος για το μάθημα της Ιστορίας. Για αυτήν την κατάσταση έχουν διατυπωθεί διάφορες κριτικές: Τα βιβλία είναι γραμμένα σε μία δύσκολη γλώσσα με πολλές άγνωστες λέξεις. Οι πληροφορίες είναι πολλές και ανούσιες.

Αν και οι κριτικές αυτές είναι βάσιμες και δίκαιες δεν αγγίζουν, κατά τη γνώμη μου, τον πυρήνα του ζητήματος. Και ο πυρήνας του προβλήματος είναι επιστημολογικός. Είναι ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τον ιστορικό χρόνο. Στα διδακτικά εγχειρίδια και στις διδακτικές μας πρακτικές κυριαρχεί η ιστορικιστική αντίληψη ενός ομοιογενούς και κενού ιστορικού χρόνου. Το παρελθόν είναι ένδοξο, αλλά νεκρό, χωρίς καμία σύνδεση με το παρόν. Τα ιστορικά γεγονότα ανασυγκροτούνται και αφηγούνται χωρίς αναφορά στο σήμερα, αλλά αυτά κάθε αυτά. Ο ιστορικός χρόνος είναι ένα κενό διάστημα που μπορεί να γεμίσει με ιστορίες, με παραμυθίες. Αυτές οι ιστορίες μπορούν να αφηγηθούν λιγότερο ή περισσότερο συναρπαστικά, αλλά είναι πάντα σκέτες παραμυθίες. Ξεκινούν με το Μία φορά και έναν καιρό… Η ιστορία χάνει την ποιότητα της, την επικαιρότητα της με το σήμερα. Ποσοτικοποιείται και έτσι το μόνο που μετράει είναι να κοπεί σε αιώνες και περιόδους. Συνέχεια

Advertisements

3 Σχόλια

Filed under Διδασκαλία, Φιλοσοφία της Παιδείας

Το παιδί και οι εχθροί του

goldman emmaΆρθρο της Emma Goldman στο περιοδικό Mother Earth, Vol. 1 No. 2, April 1906 (Monthly Magazine Devoted to Social Science and Literature)

Πρέπει το παιδί να θεωρείται μια ανεξάρτητη προσωπικότητα ή ένα αντικείμενο που διαμορφώνεται σύμφωνα με τις ιδιοτροπίες και τα γούστα των άλλων; Νομίζω ότι αυτή είναι η πιο σημαντική ερώτηση που πρέπει να απαντηθεί από γονείς και δασκάλους. Το εάν το παιδί θα αναπτυχθεί εσωτερικά, εάν όλα όσα αναζητούν εκφραστική διέξοδο θα αφεθούν να έρθουν στο φως ή θα είναι ετεροκαθοριζόμενο, αυτό εξαρτάται από τη σωστή απάντηση σε αυτό το ζωτικής σημασίας ερώτημα.

Στην εποχή μας οι καλοί και άξιοι ευνοούν τις ισχυρές προσωπικότητες. Κανένας άνθρωπος με ευαισθησίες δε θέλει να τον μεταχειρίζονται απλώς και μόνο σαν μηχανή ή σαν ένα καθωσπρέπει και αξιοσέβαστο παπαγαλάκι· η ανθρώπινη ύπαρξη διψάει για αναγνώριση του βαθύτερου εαυτού της.

Και πρέπει να έχουμε κατά νου ότι η ανάπτυξη του ώριμου ανθρώπου περνά από την παιδική ηλικία και ότι οι σύγχρονες αντιλήψεις για τη μόρφωση ή την εκπαίδευσή του στο σχολείο και στην οικογένεια –ακόμη και στην οικογένεια ενός προοδευτικού ή ριζοσπάστη– είναι τέτοιες που πνίγουν τη φυσική ανάπτυξη του παιδιού. Συνέχεια

2 Σχόλια

by | 21/05/2014 · 22:44

ΜΙΣΕΛ ΦΟΥΚΩ: ΠΕΙΘΑΡΧΙΑ ΚΑΙ ΣΧΟΛΕΙΟ

 του Γ. Καλημερίδη
Στη μικρή αυτή μελέτη, γίνεται μια προσπάθεια να αναπτυχθεί μια προβληματική πάνω στην κοινωνιολογία της σχολικής πράξης, μέσα από τη διερεύνηση των απόψεων του Μισέλ Φουκώ και την αναζήτηση εννοιών και τρόπων ανάλυσης που ενυπάρχουν στο φουκωϊκό έργο και μας παρέχουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε με κριτικό τρόπο τα διάφορα θεωρητικά προβλήματα που ενυπάρχουν τόσο στην κοινωνιολογία της εκπαίδευσης, όσο και στη μικροκοινωνιολογία των σχολικών πρακτικών. Απώτερος στόχος είναι να εξετάσουμε κατά πόσο οι φουκωϊκές αναλύσεις μπορούν να αφομοιωθούν σε μια βασικά μαρξιστική προβληματική. Η ανασυγκρότηση της εκπαίδευσης ως ερευνητικού αντικειμένου μπορεί να γίνει με δύο τρόπους (Ανθογαλίδου, 1987: 14):
1ο να προσδιορισθεί η θέση της στο εσωτερικό μιας κοινωνικής δομής, της οποίας αποτελεί στοιχείο, και να αναλυθούν διασυνδέσεις της με τα υπόλοιπα στοιχεία αυτής της δομής,
2ο να κατανοηθεί ο ρόλος της στην αναπαραγωγή και εξέλιξη αυτής της κοινωνίας και να αναλυθούν οι ιστορικοί όροι που προσδιορίζουν αυτή τη λειτουργία.  Συνέχεια

6 Σχόλια

by | 08/03/2014 · 14:21