Tag Archives: Αναλυτικό Πρόγραμμα

Σκέψεις για το σχολείο που θέλουμε

Ακολουθεί το κείμενο πάνω στο οποίο βασίστηκε η ομιλία μας στην εκδήλωση «Από το σχολείο των μνημονίων … στο σχολείο των ονείρων μας», που διοργάνωσε η ΕΛΜΕ Ρεθύμνου και η Ένωση Γονέων Ρεθύμνου.

Σκέψεις για το σχολείο που θέλουμε

Το Δίκτυο Κριτικής στην Εκπαίδευση είμαστε μία μικρή ομάδα εκπαιδευτικών – κυρίως από την πρωτοβάθμια – η οποία δραστηριοποιείται τα τελευταία 2-3 χρόνια. Διατηρούμε παράλληλα ένα blog το giaenadiaforetikosxoleio.wordpress.com ανεβάζοντας κείμενα προβληματισμού, μεταφράσεις, βιβλιοπαρουσιάσεις κ.α.


Ο λόγος που φτιάξαμε αυτήν την ομάδα ήταν η ανάγκη να Dream_School_title_cardμιλήσουμε για το περιεχόμενο της δουλειάς μας, για την εκπαιδευτική πραγματικότητα, όπως την βιώνουμε εμείς οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί, και το σχολείο που θέλουμε να χτίσουμε. Η ανάγκη αυτή προέκυψε την εποχή της μάχης ενάντια στην αξιολόγηση. Συνειδητοποιήσαμε τότε πως χάνουμε αυτή τη μάχη σε ιδεολογικό επίπεδο, διότι η αξιολόγηση εμφανιζόταν στην κοινωνία ως ένα εργαλείο βελτίωσης του σχολείου, ενώ εμείς δεν είχαμε να αντιπροτείνουμε ένα συνεκτικό αφήγημα για το πώς θα βελτιωθεί το δημόσιο σχολείο.
Συνέχεια

1 σχόλιο

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική

Παράλληλες Αναγνώσεις: Η πρόταση του Ken Robinson για την εκπαίδευση

41AUongcI5L._SX324_BO1,204,203,200_Στο πρώτο κείμενο των Παράλληλων αναγνώσεων (εδώ) ασχοληθήκαμε με μία οπτική που αναζητούσε τους παράγοντες της σχολικής αποτυχίας στο σχολείο ως ζωντανό οργανισμό και στις πρακτικές που κυριαρχούν σε αυτό. Τώρα στρέφουμε την προσοχή μας σε μία πιο ατομοκεντρική οπτική, η οποία εξετάζει το σχολείο αποκλειστικά μέσα από το πρίσμα της ατομικής ανάπτυξης.

Ο Ken Robinson είναι Βρετανός συγγραφέας, ομιλητής και διεθνής σύμβουλος σε θέματα εκπαίδευσης που αφορούν κυρίως την τέχνη σε κυβερνητικά, μη κερδοσκοπικά και εκπαιδευτικά σωματεία. Είναι πολύ γνωστός στο ευρύτερο κοινό (εκπαιδευτικούς και γονείς) για τις διαλέξεις του στην κοινότητα TED σχετικά με τη δημιουργικότητα και την ανάγκη ριζικού μετασχηματισμού της εκπαίδευσης για να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις. Εδώ, παρουσιάζουμε το βιβλίο του με τίτλο “The Element, How Finding Your Passion Changes Everything”.

Το συγκεκριμένο βιβλίο δεν έχει μεταφραστεί ακόμα στα ελληνικά. Η κεντρική έννοια που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας είναι το “Element” και αναφέρεται σε εκείνο το ιδιαίτερο ταλέντο (αυτό που στα ελληνικά εννοούμε λέγοντας “το στοιχείο μου”) που καθορίζει κάθε άτομο και η ανακάλυψη και ανάπτυξή του αλλάζει μια για πάντα τη ζωή του. Το βιβλίο επιλέχθηκε καθώς πρόκ
ειται για ένα δημοφιλές ανάγνωσμα, γραμμένο για ένα ευρύ ακροατήριο ατόμων (εκπαιδευτικούς, γονείς αλλά και όσους ενδιαφέρονται για την προσωπική τους ανάπτυξη). Οι θεωρητικές απόψεις του συγγραφέα εμπλουτίζονται με παραδείγματα από ιστορίες απλών καθημερινών ανθρώπων αλλά και διάσημων που κατάφεραν να ανακαλύψουν το “στοιχείο” τους και να μεταμορφώσουν τη ζωή τους. Αυτό που μας ενδιαφέρει περισσότερο όμως, είναι ότι στο συγκεκριμένο βιβλίο αναπτύσσεται η θεωρία του συγγραφέα για την προσωπική ανάπτυξη του ατόμου και οι  παιδαγωγικές εφαρμογές που πηγάζουν από αυτήν.
Συνέχεια

Σχολιάστε

Filed under Παιδαγωγικη θεωρια

Η οπτική της Κριτικής Παιδαγωγικής για τη θεωρία των Αναλυτικών Προγραμμάτων

Σε αυτό το κείμενο θα προσπαθήσουμε να περιγράψουμε σε γενικές γραμμές τις ιδέες της Κριτικής Παιδαγωγικής που αφορούν τις λειτουργίες της εκπαίδευσης και ειδικότερα την οπτική της για τη θεωρία του Αναλυτικού Προγράμματος (εφ’ εξής Α.Π.). Επίσης θα αναφερθούμε επιγραμματικά σε έναν διαφορετικό από τους καθιερωμένους τρόπους ανάπτυξης Α.Π.: Πως συγκροτείται ένα Α.Π. στα πλαίσια της Παιδαγωγικής του Freire.

Οι Κριτικοί Παιδαγωγοί θεωρούν ότι τα Α.Π. και η γνώση που τα συγκροτεί είναι μία κοινωνική κατασκευή. Τα Α.Π. συγκροτούνται με τέτοιο τρόπο ώστε να προβάλλουν την κοινωνική και οικονομική  πραγματικότητα ως φυσική.  Ένα Α.Π. που αναπτύσσεται με διαφορετικό τρόπο από τον καθιερωμένο συνιστά κάτι αφύσικο και παράλογο. (Τσάφος, 2014)

Τα Α.Π. δεν είναι ιδεολογικά ουδέτερα και αντικειμενικά κείμενα. Προβάλλουν και αναπαράγουν την κυρίαρχη ιδεολογία καθώς και τις καθιερωμένες κοινωνικές πρακτικές  και νοήματα. Έτσι, ενώ από τη μία αναδεικνύουν τις κυρίαρχες κοινωνικές αξίες, από την άλλη περιθωριοποιούν ή αποσιωπούν τις εμπειρίες και τις γνώσεις καταπιεσμένων κοινωνικών ομάδων. Αυτό το παρατηρούμε κυρίως όταν στα Α.Π. παραλείπονται θέματα που θα μπορούσαν να προσφέρουν μία προοπτική αμφισβήτησης στον τρόπο παρουσίασης της υπάρχουσας κοινωνικά αποδεκτής γνώσης. (Τσάφος, 2014) Συνέχεια

Σχολιάστε

Filed under Παιδαγωγικη θεωρια

Ο Stenhouse και το Humanities Curriculum Project

Μια πρόταση στον αντίποδα της κυριαρχίας του στοχοθετικού Αναλυτικού Προγράμματος

Από τη δεκαετία του 1950 και μετά γνωρίζουμε ότι στο χώρο του σχεδιασμού των Αναλυτικών Προγραμμάτων (ΑΠ) κυριάρχησε το στοχοθετικό μοντέλο του Αμερικανού Tyler. Με λίγα λόγια, σε αυτό το μοντέλο οι μαθησιακοί στόχοι είναι προκαθορισμένοι και μέσα από συγκεκριμένες διδακτικές ενέργειες και επιλεγμένο περιεχόμενο αναμένουμε  την επίτευξή τους από το μαθητή με τρόπο που μπορεί να μετρηθεί ποσοτικά. Εδώ διακρίνουμε ξεκάθαρα την επιρροή της ψυχολογικής θεωρίας του συμπεριφορισμού και την υιοθέτηση μιας εργαλειακής λογικής για την εκπαίδευση σύμφωνα με την οποία αυτή υπάρχει για να μεταδίδει αποτελεσματικά γνώσεις και δεξιότητες αποκλείοντας από την εκπαιδευτική διαδικασία ό,τι δεν μπορεί να μετρηθεί.

Όμως κατά τη δεκαετία του 1960-1970 το έργο και η δράση του Άγγλου Lawrence Stenhouse κατέδειξε ότι είναι εφικτός ένας άλλος τρόπος σχεδιασμού και ανάπτυξης Α.Π., το μοντέλο διαδικασίας. Ο Stenhouse είχε την άποψη ότι: «οι διαδικασίες της διδασκαλίας και της μάθησης έχουν εσωτερική αξία αυτές καθαυτές και όχι επειδή υπηρετούν κάποιο στόχο». Πρότεινε το Α.Π. «να  επιλέγει το διδακτικό υλικό που θα χρησιμοποιηθεί με βάση τομείς γνώσης που έχουν εσωτερική αξία και δεν μεταφράζονται σε συμπεριφορές». Συνέχεια

1 σχόλιο

Filed under Παιδαγωγικη θεωρια

Το αναλυτικό πρόγραμμα και οι σχολικές γνώσεις

του Κώστα Θεριανού

H διαδεδομένη αντίληψη στην εκπαίδευση είναι ότι το σχολικό πρόγραμμα αποτελείται από ιδεολογικά «ουδέτερα» μαθήματα, τα οποία πρέπει να μάθει η νέα γενιά για να ενταχθεί στην κοινωνία. Τα αρχαία ελληνικά, η γεωγραφία, η ιστορία, τα μαθηματικά, η φυσική, η χημεία, η βιολογία συνιστούν την απαραίτητη γνώση που πρέπει να έχει κάθε νέος άνθρωπος και κατά συνέπεια για αυτό πρέπει αυτά τα μαθήματα να υπάρχουν στο σχολικό πρόγραμμα. Ωστόσο, όπως έχει δείξει η κοινωνιολογία του αναλυτικού προγράμματος, η σχολική γνώση δεν είναι ένα ουδέτερο μορφωτικό αγαθό, το οποίο η παλαιότερη γενιά απλώς μεταβιβάζει στη νεότερη για να την κοινωνικοποιήσει και την εντάξει σε μια ομαλή πορεία εξέλιξης του πολιτισμού. Οι σχολικές γνώσεις που προσφέρονται στον εκπαιδευόμενο, προσανατολίζουν σε συγκεκριμένες κοινωνικές θέσεις, «εγχαράζοντας» αξίες, κανόνες και πρότυπα συμπεριφοράς, που πηγάζουν πάντα από το χώρο της κυρίαρχης ιδεολογίας και στοχεύουν να κάνουν τους εκπαιδευόμενους ικανούς και πρόθυμους ν΄ αναλάβουν τις συγκεκριμένες κοινωνικές τους θέσεις και λειτουργίες.

Έτσι, με τον όρο αναλυτικό πρόγραμμα εννοούμε τον συγκεκριμένο τρόπο με τον οποίο επιλέγεται και οργανώνεται η σχολική γνώση στο πλαίσιο πάντοτε της κυρίαρχης κοινωνικής λειτουργίας της εκπαίδευσης(αναπαραγωγή του κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας και της κυρίαρχης ιδεολογίας). Το αναλυτικό πρόγραμμα αποτελεί ταυτόχρονα και την τεχνική οργάνωσης της σχολικής γνώσης, τεχνική που υπακούει σε ιδεολογικοπολιτικά κριτήρια για το τι είναι έγκυρη γνώση και με ποιες μεθόδους πρέπει να προσφέρεται στους μαθητές. Συνέχεια

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική, Παιδαγωγικη θεωρια

Η επιστράτευση της φαντασίας. Από την οικονομία … στην εκπαίδευση

Σε προηγούμενη ανάρτηση ασχοληθήκαμε με την καλλιέργεια της φαντασίας στο σχολείο (βλέπε Μερικές σκέψεις για την καλλιέργεια της φαντασίας). Ισχυριστήκαμε πως, ενώ η κριτική στο σχολείο της αποστήθισης είναι ορθή, η μονόπλευρη έμφαση στη φαντασία και η αντιπαράθεσή της με τη γνώση δεν μας βοηθάει να καταλάβουμε τον τρόπο που γεννιέται μία νέα, ευφάνταστη και δημιουργική ιδέα. Η αντιπαράθεση όμως αυτή δεν είναι τυχαία. Προκύπτει από ένα συγκεκριμένο μοντέλο οργάνωσης και ανάπτυξης της οικονομίας. Εδώ, θα προσπαθήσουμε να δούμε αυτή τη σύνδεση.

Τα τελευταία χρόνια ο δημόσιος λόγος τόσο στην οικονομία και την πολιτική όσο και στην εκπαίδευση επαναλαμβάνει ακατάπαυστα το ίδιο μοτίβο: «Οδεύουμε προς τη δημιουργία ενός νέου οικονομικού και κοινωνικού μοντέλου που βασίζεται πάνω σε ένα δημιουργικό πνεύμα. Η επιχειρηματικότητα και η καινοτομία αποτελούν τα δύο βασικά συστατικά που οδηγούν στην οικονομική πρόοδο, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τελικά σε τη βιώσιμη οικονομία, που θα ελκύει ντόπιες και ξένες επενδύσεις. Ως χώρα οφείλουμε να ενθαρρύνουμε την πρωτοβουλία, την επιχειρηματική καινοτομία, την εφαρμογή πρωτότυπων ιδεών και λύσεων». Συνέχεια

2 Σχόλια

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική

Μερικές σκέψεις για την καλλιέργεια της φαντασίας

Τι εννοούμε όταν λέμε φαντασία;

Ποια είναι η σχέση της φαντασίας με τη γνώση;

Πώς μπορεί να καλλιεργηθεί η φαντασία στο σχολείο;

 

Η καλλιέργεια της φαντασίας και της δημιουργικότητας αποτελεί πλέον ένα από τα σταθερά μοτίβα της κριτικής απέναντι στην παραδοσιακή εκπαίδευση και το ελληνικό σχολείο. Θα προσπαθήσουμε εδώ να αναπτύξουμε μερικές σκέψεις γύρω από την καλλιέργεια της φαντασίας, με αφορμή την ομιλία του Ευγένιου Τριβιζά στο TedX, το 2013.[1]

Στην συγκεκριμένη ομιλία ο δημοφιλής παραμυθάς ορίζει τη φαντασία ως εκείνο το στοιχείο που είναι πέρα από την εμπειρική πραγματικότητα. Αντιδιαστέλλει μάλιστα με εμφατικό τρόπο τη φαντασία με τη γνώση. «Οι πρωτοπόροι επιστήμονες», λέει χαρακτηριστικά, «επιστρατεύουν πιο πολύ τη φαντασία τους, παρά τις γνώσεις τους». Αναφερόμενος σε παραδείγματα ο κ. Τριβιζάς προσπαθεί να δείξει πως η φαντασία αποτελεί ένα από τους σημαντικότερους –αν όχι ο σπουδαιότερος – από τους παράγοντες για την επιστημονική ανακάλυψη, την τεχνολογική επινόηση και την οικονομική ανάπτυξη. Συνέχεια

3 Σχόλια

Filed under Διδασκαλία, Παιδαγωγικη θεωρια