Tag Archives: Εκπαιδευτικές Ανισότητες

Η ασυμβατότητα του νεοφιλελευθερισμού με την εκπαίδευση. Το μάθημα της Χιλής

Μεταφράζουμε ένα άρθρο της Kara Anderson για την αρνητική εμπειρία της Χιλής από την εφαρμογή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών στην εκπαίδευση. Το άρθρο γράφτηκε το 2017 με αφορμή την εκλογή του Trump και τον φόβο για την περαιτέρω ανάπτυξη πολιτικών voucher στις ΗΠΑ. Αν και στην Ελλάδα δεν έχει ακόμα εφαρμοστεί το εκπαιδευτικό κουπόνι, η ιδεολογική ηγεμονία που έχει επιτευχθεί από τη συμμαχία νέο-φιλελευθερισμού και νέο-συντηρητισμού προετοιμάζει καθημερινά το έδαφος εξυμνώντας την γονεϊκή επιλογή, τον ανταγωνισμό των σχολείων και την αριστεία. Πρέπει, όμως, να γίνει συνείδηση πως όπου οι πολιτικές αυτές εφαρμόστηκαν ενέτειναν την εκπαιδευτική και την κοινωνική ανισότητα.

της Kara Anderson

Η πρόσφατη εκλογή του Donald Trump έχει δημιουργήσει φήμες αναφορικά με την επιστροφή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών που κυριάρχησαν στις οικονομίες της Δύσης το τελευταίο μισό του 20ού αιώνα. Η νεοφιλελεύθερη πολιτική βασίζεται σε μία απορυθμισμένη και αποκεντρωμένη ελεύθερη αγορά της ιδιορρυθμίας της προσφοράς και της ζήτησης, η οποία, αναφορικά με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, θα μεταχειριζόταν την εκπαίδευση ως προϊόν και όχι ως δικαίωμα. Η πρόταση εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης του Trump επικεντρώνεται στην ιδέα της σχολικής επιλογής, πιο γνωστή ως voucher, το οποίο επιτρέπει στους γονείς να αποφασίσουν ανάμεσα σε ιδρύματα που επιχορηγούνται με δημόσιους πόρους, ιδρύματα με ιδιωτική επιχορήγηση ή ιδιωτικά ιδρύματα χωρίς επιχορήγηση. Η κυβέρνηση παρέχει στο ίδρυμα ή στην οικογένεια, ανάλογα με τη μορφή του συστήματος, μία προκαθορισμένη οικονομική ενίσχυση, ώστε να καλύψει το κόστος της εκπαίδευσης του μαθητή. Το σύστημα voucher δεν μειώνει απλώς την κρατική χρηματοδότηση του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος, αλλά επιπλέον αποκεντρώνει την εκπαίδευση και τοποθετεί τον έλεγχο στο επίπεδο του δήμου δημιουργώντας δυσκολίες με την εκπαιδευτική σταθερότητα και ποιότητα από τη μία ως την άλλη άκρη της χώρας.

Αποτέλεσμα εικόνας για 2006 with the Revolución de los pinguinosΗ Χιλή είναι το καλύτερο παράδειγμα της κατάρρευσης της δημόσιας εκπαίδευσης ως συνέπεια του συστήματος voucher. Η Χιλή υιοθέτησε το σύστημα voucher το 1980 κατά τη διάρκεια μιας τεράστιας οικονομικής αναδόμησης από το ΔΝΤ, η οποία εφάρμοσε νεοφιλελεύθερες πολιτικές σε ένα πλήθος πεδίων, συμπεριλαμβανομένης και της εκπαίδευσης, με σκοπό  να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση της δεκαετίας του ‘70, που ακολούθησε το αποτυχημένο σοσιαλιστικό πείραμα. Η μαζική οικονομική αναδόμηση μετέβαλλε δραστικά τη σύνθεση των εκπαιδευτικών θεσμών στη Χιλή καθώς οι εγγραφές σε ιδιωτικά ιδρύματα αυξήθηκε από 15% σε 33% την περίοδο από το 1980 μέχρι το 1996. Σήμερα το 47% παρακολουθεί μαθήματα σε ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα στη Χιλή. Το σύστημα voucher εξαλείφει την κρατική χρηματοδότηση των δημόσιων σχολείων και παρέχει τη χρηματοδότηση αυτή στους μαθητές, αναγκάζοντας τα σχολεία να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για να κερδίσουν το ύψος της χρηματοδότησης που συνοδεύεται από τις εγγραφές των μαθητών. Σε αυτό το σύστημα οι μαθητές αντιμετωπίζονται ως οικονομικά αγαθά που ομαδοποιούνται και όχι ως άτομα με ξεχωριστές ανάγκες.  Πιο συγκεκριμένα,  είναι γνωστό οτι τα  ιδιωτικώς επιχορηγούμενα σχολεία δέχονται μαθητές που χρειάζονται τις λιγότερες δαπάνες ώστε να εκπαιδευτούν και αποτυγχάνουν στην κάλυψη των εξατομικευμένων αναγκών των μαθητών. Συνέχεια

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική

Αττική οδός, έξοδος 7: Ο τόπος των Ρομά

Της Χρύσας Καραμήτρου

Ο τραγικός θάνατος ενός μαθητή δημοτικού σχολείου στο Μενίδι από «αδέσποτη» σφαίρα αλλά και οι πράξεις τυφλής βίας και αντεκδίκησης, ως επακόλουθα του γεγονότος αυτού, άνοιξαν απότομα τη συζήτηση για τον «αβίωτο βίο» σχεδόν μισού εκατομμυρίου ανθρώπων στη Δυτική Αττική. Οι πολιτικοί παράγοντες της δεξιάς και ακροδεξιάς, διά στόματος Μητσοτάκη και Βορίδη, πιασμένοι χεράκι με τους φασίστες της Χρυσής Αυγής, ως άλλοι σερίφηδες στην «Άγρια Δύση» της Αττικής, άδραξαν την ευκαιρία οι μεν να εκμεταλλευτούν πολιτικά τα γεγονότα, οι δε να βγάλουν όλο τον βρώμικο, ρατσιστικό μισανθρωπισμό τους εναντίον των πληθυσμών Ρομά, νομιμοποιώντας με λόγους και πράξεις μίσους τη συλλογική ενοχοποίηση της κοινότητας αυτής. Λειτούργησαν ως μπράβοι του συστήματος, ξεπλένοντας τα γενεσιουργά αίτια της φτώχειας, της εκμετάλλευσης και της δυστυχίας και επομένως προφυλάσσοντας την αδιασάλευτη «ευημερία» του οργανωμένου -με αστραφτερά ονοματεπώνυμα- εγκλήματος, που εδώ και πολλά χρόνια λυμαίνεται την περιοχή. Οι «μεγαλοκαρχαρίες» ζουν και βασιλεύουν με την ανοχή αστυνομίας και δικαστών, ενώ οι φτωχοδιάβολοι τρώνε τις σάρκες τους σε έναν τόπο δίχως αύριο. Φτωχοί, που εξαθλιώνονται όλο και περισσότερο μέρα με τη μέρα εναντίον φτωχότερων, ευάλωτων και παραδοσιακά περιθωριοποιημένων, στο μεγαλύτερο «hotspot – στρατόπεδο συγκέντρωσης» της χώρας!

Ποιος δεν γνωρίζει ότι η περιοχή αυτή είναι το κέντρο διακίνησης όπλων και ναρκωτικών για όλη την Ελλάδα; Ποιος δεν γνωρίζει ότι ένα μεγάλο μέρος της Δυτικής Αττικής είναι ένα γκέτο; Ποιος δεν γνωρίζει ότι μέσα σε αυτό το γκέτο υπάρχουν δεκάδες άλλα μικρότερα γκέτο ταπεινών και καταφρονεμένων με έντονη μεταξύ τους κοινωνική διαστρωμάτωση, με διαφορετικές υποκουλτούρες και κώδικες επικοινωνίας; Μετανάστες της τελευταίας εικοσαετίας κυρίως «Ελληνοπόντιοι» και Ρώσοι, Ρομά αλλά και μικρομεσαία και φτωχοποιημένα κοινωνικά στρώματα καλούνται να ζήσουν μαζί σε ένα υποβαθμισμένο από κάθε άποψη περιβάλλον με διαρρηγμένες τις κοινωνικές σχέσεις και κάθε έννοια κοινωνικού δεσμού. Συνέχεια

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική

Η ταξική διάσταση του βιώματος να μεγαλώνεις παιδί με αυτισμό

 της Ιωάννας Σωτήρχου

Στη «Λέξη που δε λες», μια τηλεοπτική σειρά που έχει συγκλονίσει όσους την παρακολουθούν, περιγράφεται η ζωή μιας οικογένειας που μεγαλώνει ένα αυτιστικό παιδί: η οδύνη της προσπάθειας να ανταποκριθείς σε μια δύσκολη συνθήκη που αφορά το παιδί σου, οι ανατροπές που βιώνονται στις σχέσεις της οικογένειας, το κοινωνικό στίγμα που υψώνει η άγνοια και ο τρόμος μπροστά στο άγνωστο. Η πραγματικότητα είναι δυστυχώς ακόμη χειρότερη. Αδυσώπητη.

Αυτή την πραγματικότητα αποκαλύπτει η ποιοτική μελέτη «Μεγαλώνοντας παιδί στο φάσμα του αυτισμού: η ταξική διάσταση», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του διεπιστημονικού ερευνητικού προγράμματος με θέμα τις κοινωνικο-οικονομικές ανισότητες στην ψυχική υγεία, με επιστημονική υπεύθυνη την αναπληρώτρια καθηγήτρια Ψυχικής Υγείας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Αναστασία Ζήση, την ανώτερη λέκτορα στο Πανεπιστήμιο Νew England της Αυστραλίας Σοφία Μαυροπούλου και την ψυχολόγο Χριστίνα Δαρδάνη.

Πρόκειται, μάλιστα, για την πρώτη διεθνώς κοινωνική ποιοτική έρευνα που προσεγγίζει τη βιωμένη εμπειρία των μητέρων που μεγαλώνουν παιδί με αυτισμό εξετάζοντας συστηματικά την ταξική διάσταση αυτής της εμπειρίας. Συνέχεια

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική

Παράλληλες Αναγνώσεις: Ο G.Biesta «ενάντια στη μάθηση»

gert_biestaΟ Gert Biesta είναι ένας σημαντικός θεωρητικός γύρω από ζητήματα εκπαίδευσης. Έρχεται από μία μακρά παράδοση γύρω από τη δημοκρατική εκπαίδευση που ξεκινά από τον Dewey, περνά μέσα από την Κριτική Παιδαγωγική και ενσωματώνει σύγχρονους στοχαστές, όπως ο Levinas, ο Foucault και o Derrida. Στο άρθρο του με τίτλο “Against Learning” (“Ενάντια στη μάθηση”) επιχειρεί να καταδείξει τη σύγχρονη γλώσσα με την οποία προσεγγίζουμε τα ζητήματα της εκπαίδευσης. Και αυτό διότι, η γλώσσα που χρησιμοποιούμε κάθε φορά δεν είναι ουδέτερη. Δεν περιγράφει απλώς την πραγματικότητα. Αντίθετα, η γλώσσα ορίζει πρακτικές και με τον τρόπο αυτό προσδιορίζει τι μπορούμε να αντιληφθούμε και τι μπορούμε να αμφισβητήσουμε.

Συνέχεια

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική, Παιδαγωγικη θεωρια

Γιατί Εκπαίδευση: Κριτικός Γραμματισμός, Ελευθερία και Ισότητα

κριτικός γραμματισμόςΟ γύρος των προεδρικών εκλογών δίνει ένα ισχυρό και ενοχλητικό μάθημα στις ΗΠΑ: η τυπική εκπαίδευση δεν έχει καταφέρει να επιτύχει την πιο σημαντική πλευρά για την οποία η καθολική, δημόσια εκπαίδευση είναι αναγκαία για έναν ελεύθερο και δίκαιο λαό.

Συχνά, βλέπουμε την τυπική εκπαίδευση ως το κλειδί για την οικονομική επιτυχία δίνοντας έμφαση στην ισχυρή συσχέτιση μεταξύ υψηλών εκπαιδευτικών επιτυχιών και υψηλότερων εισοδημάτων. Μένουμε, επίσης, πιστοί στη μυθολογίες μας και τις πολιτισμικές μας αφηγήσεις πως η εκπαίδευση είναι “ο μεγάλος εξισωτής”.

Ωστόσο, όπως θα εξετάσουμε παρακάτω, αυτές οι πεποιθήσεις δεν επαληθεύονται από αποδείξεις. Ναι, μεγαλύτερες εκπαιδευτικές επιτυχίες συσχετίζονται επαρκώς με το εισόδημα, αλλά το σχολείο δεν δημιουργεί ισότητα. Για παράδειγμα δείτε την ανισότητα ανά φυλή που παραμένει: Συνέχεια

Σχολιάστε

Filed under Εκπαιδευτική πολιτική, Παιδαγωγικη θεωρια

Έρευνα: Οι μαθησιακές δυσκολίες συνδέονται με το οικογενειακό εισόδημα

Είναι γνωστό πως τα παιδιά από τα ανώτερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα έχουν το προβάδισμα όσον αφορά την ακαδημαϊκή επιτυχία. Το τελευταίο διάστημα επιστήμονες υποστηρίζουν πως έχουν βρει το λόγο: Τα παιδιά από πλούσιες οικογένειες φαίνεται να έχουν μεγαλύτερους εγκεφάλους.

Επιστήμονες από εννέα πανεπιστημιακά ιδρύματα της Αμερικής σε συνεργασία με σημαντικούς νευροεπιστήμονες διεξήγαγαν μια πολύ σημαντική έρευνα σχετικά με την σύνδεση οικογενειακού εισοδήματος, μορφωτικού επιπέδου των γονέων και εγκεφαλικής ανάπτυξης των παιδιών. Συνέχεια

Σχολιάστε

Filed under Παιδαγωγικη θεωρια

Σχολείο και πολιτισμός: οι απόψεις και προτάσεις του Pierre Bourdieu

της Μαριάνθη Μπέλλα, εκπαιδευτικός Δ.Ε.

 Η συμβολή του Γάλλου κοινωνιολόγου Pierre Bourdieu στη μελέτη της εκπαίδευσης είναι τεράστια και δεν μπορεί ούτε να παρουσιασθεί, αλλά ούτε και να αποτιμηθεί συνολικά σε ένα σύντομο κείμενο. Όμως, ένα σημείο που έχει ιδιαίτερη αξία στις αναλύσεις και τις προτάσεις του Bourdieu είναι η σχέση του σχολείου με τον πολιτισμό, όπως την αναδεικνύει ο Γάλλος κοινωνιολόγος. Η σχέση του σχολείου με τον πολιτισμό βασίζεται στη θεωρητική επεξεργασία των βασικών εννοιών που εισήγαγε ο Bourdieu στις κοινωνικές επιστήμες.

Σκοπός του άρθρου είναι μέσα από την παρουσίαση των βασικών σημείων της σκέψης του Γάλλου κοινωνιολόγου για τη σχέση του σχολείου με τον πολιτισμό να θέσουμε έναν προβληματισμό για το περιεχόμενο της κυρίαρχης παιδαγωγικής και της καθημερινής διδακτικής πράξης στο σχολείο, στο πλαίσιο του κριτικού αναστοχασμού των εκπαιδευτικών.     Συνέχεια

Σχολιάστε

Filed under Παιδαγωγικη θεωρια